Nederlands proza
BOEKEN NR. 8, OKTOBER 2025
Marieke de Maré, Lara Taveirne: Het glinstert
door Jooris van Hulle
Van
september 2023 tot mei 2025 deelden Marie de Maré en Lara Taveirne het
stadsschrijverschap in Brugge. De invulling van hun opdracht gebeurde op een
toch wel opmerkelijke manier: liever dan terug te grijpen naar de ‘klassieke’
formule van teksten die actuele feiten en gebeurtenissen in hun stad zouden
moeten memoreren, gingen ze zelf op zoek naar de verhalen die ze wisten bijeen
te sprokkelen op hun wandel- en dwaaltochten door de stad. Een stem geven aan
hen die vaak niet of nauwelijks worden gehoord: daar kwam het voor beide
auteurs in de eerste plaats op aan.
Dat Het glinstert, een
soort afscheidscadeau aan de opdrachtgevers van de stad Brugge, ook een
literair sterk uitgebalanceerd geheel is geworden, is te danken aan de
taalkracht die beide auteurs vanuit hun persoonlijkheid als auteur blijvend
voorop hebben gesteld in de loop van het schrijfproces. Lara Taveirne laat haar
teksten vaak breed uitdeinen, voor Marieke de Maré staat een vorm van
woordkarigheid voorop die ook de eigenheid uitmaakte van haar eerder verschenen
romans/novellen, met onder meer het met de F. Bordewijkrijs 2024 bekroonde Ik ga naar de schapen. Ook de opbouw van
het geheel laat, zonder ook maar enige vorm van opdringerigheid dan, zien hoe
ingrijpend voor beide schrijfsters het kunstzinnige voorop is komen te staan:
de slotzin van het openingsverhaal resoneert in de titel van de slottekst, beiden
van de hand van De Maré: de allusie op de ‘ machtige zee’ doorbreekt de
beslotenheid van het stadsgebeuren, waar mensen, op zichzelf teruggeworpen in
totale verwarring door de stad bewegen, ‘door smalle straten die als aders tot
aan de rand van de machtige zee lopen.’
Lara Taveirne en Marieke de Maré
hebben oog en oor voor de verzuchtingen van de mensen die zij ontmoet hebben.
Enkele keren laat een schijnbaar achteloos genoteerde vaststelling zich pas in
zijn volle betekenis vatten door de herhaling die wordt toegepast. Zo schrijft
Marie de Maré in de ultrakorte tekst ‘Confetti in een put’ over een vrouw die
twee putten in haar rechterbil heeft, en waarvan niemand weet dat ze er soms
confetti in verstopt, ‘voor als er eens een feestje is’. Zoveel verhalen zoveel
pagina’s verder maakt de vrouw weer haar opwachting, ‘ik ken een moeder die aan
het einde van de dag vaak worstelt met de kou onder haar delen’ en ‘mij onlangs
vertelde dat ze voor ze in slaap valt ook vaak moet denken aan haar afwijking,
de twee diepe putten in haar rechterbil’.
De titel van de bundel is
ontleend aan het De Maré-verhaal ‘Iets glinstert’ , over twee vrouwen die samen
op een bank aan de rand van een groot plein en elkaar lijken te vinden in hun
alleenheid, ‘in hun zwijgen verschijnt een lichtpunt, een belofte zonder
woorden. Geen eindpunt, maar het zachte weten dat ze elkaar gevonden hebben,
precies hier, waar ze dachten op te geven.’
Vereenzaming, uitzichtloosheid,
armoede…, hoe mensen vaak veroordeeld blijven tot een leven in de marge wordt
pas duidelijk als je er, zoals het geval is hier met beide auteurs, ook
daadwerkelijk durft mee om te gaan. In ‘Onder nul’ schrijft Lara Taveirne over
haar gesprek met een vrouw die maar al goed weet dat armoede ‘langzaam
onzichtbaar worden is’ en ondanks de bagger die elke dag over haar heen wordt
gekieperd, haar fierheid niet heeft opgegeven: ‘Het enige wat harder blinkt dan
goud, mevrouw, is dat andere edelmetaal: de trots in de ogen van een mens.’
Sterk empathisch is eveneens haar verhaal ‘De gewonde kinderwagen’, over een
meisje dat elke dag voorbij sloft achter een kinderwagen. Pas als de ik in
gesprek raakt met haar, wordt duidelijk ‘dat het niet het gewicht is van dat
kindje dat op haar weegt, maar het gewicht van het gemis.’ Weer eens, zoals in
meerdere van de hier bijeengebrachte verhalen, blijkt dat het enige wat mensen
(nog) kunnen doen, is ‘blijven zoeken naar manieren om het verdriet minder
scherp, te maken.’ Luisterend, nadien erover schrijvend hebben Lara Taveirne en
Marieke de Maré daar hun bijdrage toe geleverd.
Marieke de Maré, Lara Taveirne,
Het glinstert, Pelckmans, Kalmthout 2025, 115 p. ISBN 9789463837378
deze pagina printen of opslaan