Nederlands proza

Eefje Rammeloo: Titia

door Lieselot Van Maldeghem

In het boek Titia reconstrueert schrijfster en journaliste Eefje Rammeloo de tumultueuze relatie van haar grootmoeder Titia met haar grootvader Helmut. Titia is de oudste van elf kinderen in het gezin Molenaar. Ze is geen schoonheid, maar ze is wel temperamentvol en kan goed verhalen vertellen. Op haar vijftiende krijgt ze te horen dat haar vader haar om financiële redenen naar de kweekschool wil sturen om onderwijzeres te worden. Titia is echter ambitieuzer dan dat en uiteindelijk kan ze als telegrafiste aan de slag bij de PTT. Omdat ze nu haar eigen geld verdient, besluit ze in 1942, ze is dan eenentwintig jaar, op reis te gaan naar het land van de bezetter. Ze leert er Helmut kennen, een soldaat. Nadat ze enkele obstakels hebben overwonnen, beloven de twee hun hart aan elkaar in een tijd waarin ze geacht worden elkaar te haten. De rest van het verhaal beleven we meestal vanuit het standpunt van Titia, die haar best doet om in Duitsland te blijven en daar aanvaard te worden. Ze krijgt twee kinderen. Al haar energie stopt ze in het onderhouden en officieel maken van hun relatie en in de opvoeding van hun kinderen. Naast het levensverhaal van Titia krijg je in deze roman ook steeds informatie over de bredere context, de Tweede Wereldoorlog.
Rammeloo heeft uitvoerig onderzoek gedaan om haar verhaal te documenteren. Ze analyseerde brieven van en naar Titia, nam interviews af en het boek bevat een uitgebreide literatuurlijst. Toch heb je het gevoel dat het een droge, chronologische opsomming is van feiten, waardoor je het verhaal nogal afstandelijk beleeft. Je wordt overstelpt met informatie over de oorlog, terwijl sommige plotwendingen onuitgewerkt blijven en je er het raden naar hebt wat er precies gebeurt
De karakters van Titia en Helmut zijn oppervlakkig tot stereotiep: de naïeve maar koppige vrouw die alles doet voor de liefde en de plichtsbewuste soldaat die eigenlijk niet gelooft in de extreme ideeën waarvoor hij dient te vechten. De eenvoudige, Romeo en Julia-achtige verhaallijn creëert nochtans voldoende ruimte voor psychologisering, maar die blijft uit. De auctoriële verteller doet verslag van de feiten met de nuchtere stem van een nieuwslezer. Er is weinig tot geen beeldspraak en de schrijfster lijkt geen belang te hechten aan esthetiek en literariteit.
Rammeloo zegt op haar website: ‘Je zou Titia een roman kunnen noemen, gebaseerd op een waargebeurd verhaal’. Ik denk dat Rammeloo zeker journalistiek talent heeft, maar van romans schrijven heeft ze geen kaas gegeten.


Eefje Rammeloo, Titia, Cossee Amsterdam, 2014, 269 p., € 18,9. ISBN 9789059365087. Distributie: Van Halewyck

Oorspronkelijk verschenen in de Leeswolf 2014

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 9, OKTOBER 2017

Couperus in de Oriënt

José Buschman

De buurjongen

Jan Siebelink

Het verkoolde alfabet

Paul de Wispelaere

The night

Rodrigo Blanco Calderón

Werk werk werk

Christophe Van Gerrewey

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 9, OKTOBER 2017

Een nacht op het strand

Elena Ferrante, Mara Cerri (ill.)

Het bos slaapt

Rébecca Dautremer

Optimisme is dodelijk

Susin Nielsen

naar overzicht


ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri