Nederlands proza

BOEKEN NR. 1, JANUARI 2017

Koos van Zomeren: Alptraum. Stanley’s laatste gems

door Katja Feremans

Van jongs af aan vergezelde de borderterriër van Koos van Zomeren (1946) de schrijver en diens familie op hun bergtochten. In de zomer van 2015 ging het echter fout. Tijdens een wandeling in de Zwitserse Alpen kreeg Stanley een gems in de gaten en viel vervolgens langs een ruige helling een tiental meter naar beneden. De schrijver en zijn zoon vonden hem in een takkenbos, ‘waarin hij als een meteoriet was ingeslagen’. Door een dierenarts werden ze doorverwezen naar een gespecialiseerde kliniek. Maar geen hulp kon nog baten. Het werd een spuitje. ‘Het waren uren vol dramatische, deels nachtmerrieachtige momenten. Het verhaal kan natuurlijk langer, maar dit is de essentie. Het was een ongeluk. Ongelukken zijn gebeurtenissen die te voorkomen waren geweest’.   
Die laatste gedachte achtervolgt de schrijver. Wat als hij Stanley (2001-2015) vlak voor die noodlottige seconde beter in het oog had gehouden? Wat als hij meer acht had geslagen op Stanley’s ouderdomsverschijnselen? Wat als die gems niet zo dichtbij was gekomen?
Naarmate de weken verstrijken nemen de opflakkerende beelden van de verongelukte hond in frequentie en intensiteit af en grijpt Koos van Zomeren vaker terug naar anekdotes waarin Stanley levend en wel figureert – hoe hij brak als je boos op hem werd, hoe bang hij was voor schrikdraad en knappend brandhout, hoe enthousiast hij bezoek onthaalde.  
 
In deze notities, die gaan tot kerst 2015, heeft Koos van Zomeren ook de stemmen vervlochten van zijn vader, zijn broer, zijn echtgenote en hun twee zonen. Voorts uit hij zich in brieven die hij in deze aantekeningen inbedt en stipt hij fragmenten aan uit boeken van andere auteurs, bijvoorbeeld van de Zwitser Max Frisch. In zijn landschapsbeschrijvingen en zijn belangstelling voor onder meer wilde orchideeën, hazelwormen en klapeksters schuilt de natuurmens in de schrijver.
 
Door Stanley’s val in Grindelwald voelt Koos van Zomeren zich in de rug belaagd door zijn eigen werk, want daarin gebeuren geregeld bergongevallen. Niettemin citeert hij er meermaals uit. Het is alsof hij door fotoalbums bladert en hier en daar een herinnering ophaalt. Een zestigtal boeken heeft Koos van Zomeren op zijn naam, zowel romans, thrillers, poëzie als veel autobiografisch proza. In Nederland is hij onder hondenliefhebbers bekend door zijn NRC-columns over zijn vorige hond Rekel. Deze teksten kregen in 2002 een tweede leven in Het complete Rekelboek.
 
De dood is op elke bladzijde van Alptraum. (Stanley’s laatste gems) aanwezig, temeer omdat in die onzalige zomer van 2015 ook de zesennegentigjarige vader van de schrijver overleed. Toch wordt dit boek over rouw niet zwaar op de hand. Koos van Zomerens poging om zijn verdriet en ontreddering via taal te bezweren is een licht melancholische collage van persoonlijke bespiegelingen, die het particuliere moeiteloos ontstijgen.
 
Amsterdam : De Arbeiderspers 2016, 190 p. ISBN 978 90 29507370. Distributie: L&M Books 

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 9, OKTOBER 2017

Couperus in de Oriënt

José Buschman

De buurjongen

Jan Siebelink

Het verkoolde alfabet

Paul de Wispelaere

The night

Rodrigo Blanco Calderón

Werk werk werk

Christophe Van Gerrewey

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 9, OKTOBER 2017

Een nacht op het strand

Elena Ferrante, Mara Cerri (ill.)

Het bos slaapt

Rébecca Dautremer

Optimisme is dodelijk

Susin Nielsen

naar overzicht


‚Äč
ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri