Natuurfotografie

Kunstzinnig puur: De natuurfotografie van Theo Bosboom

door Kris van Zeghbroeck

De Nederlandse natuurfotograaf Theo Bosboom wordt gedreven door de relatie tussen kunst en natuur. Hij heeft een bijzonder oog voor detail en compositie die hij aanwendt om de natuurlijke patronen van de natuur kunstzinnig vast te leggen.

Zijn landschapsfoto’s hebben soms iets van geschilderde taferelen zoals we die kennen van bijvoorbeeld Paul de Roy (Lapland, 2013). Vandaar voelt Bosboom het belang om te stellen dat alle beelden op zijn website (theobosboom.nl) waarachtige natuurbeelden zijn die in het wild getrokken werden.

Hij benadrukt dat er geen digitale manipulaties gebeuren op de gangbare verwerking in Lightroom of Photoshop na. Silver Efex Pro laat hem toe zwart-witbeelden te reproduceren binnen de mogelijkheden van de traditionele donkere kamer. Andere creatieve effecten zijn gerealiseerd op basis van de camera en de natuurlijke omstandigheden.

Zijn favoriete fotolocaties omvatten onder meer de Ardennen, Zweden en de Alpen, maar Bosboom heeft een uitzonderlijke band met IJsland. De diversiteit van de landschappen en de natuurverschijnselen is daar zo indrukwekkend dat het net is ‘alsof ik de natuur hier intenser beleef. IJsland kruipt onder mijn huid, het raakt me, het overweldigt me, iedere keer weer opnieuw’.

Gedurende een periode van zes jaar fotografeerde hij in het totaal vier maanden lang tijdens de verschillende seizoenen. Om optimaal van het speciale lichteffect van zonsondergang en zonsopgang te profiteren werkte hij in de zomer tijdens de zeer korte nachten. Het zijn die en andere speciale lichtomstandigheden die de foto’s soms een haast onwerkelijk effect geven.

Hoewel op de website een mooie galerij zwart-witfoto’s werd opgenomen, zijn de foto’s uit zijn boek IJsland puur haast allemaal in kleuren. De Italiaanse fotograaf Marco Paoluzzo verkoos in Terra Borealis (2011) zwart-wit om de spectaculaire rots- en ijsformaties van IJsland, Groenland en de Faeröer vast te leggen. Door zich op kleuren toe te spitsen kiest Bosboom voor een uitzonderlijk palet dat tegelijkertijd subtiel en overweldigend magisch overkomt.

Foto's zijn per definitie momentopnamen, maar Bosbooms afdrukken vaak iets vloeiends, zodat de natuur in beweging blijft. De trefwoorden ‘woest’, ‘water’, ‘zomer’, vuur’, ‘herfst’, ‘wit’, vormen de thematische indeling van het sfeervolle IJsland puur . Een literair citaat (Jules Verne, Halldór Laxness, Jón Kalman Stefánsson) helpt voor ieder hoofdstuk de toon te zetten.

De fotobijschriften werden achteraan opgenomen, maar gezien de manier van werken was het interessant geweest om ook technische details van elke foto op te nemen. Zelf heeft Bosboom al een aantal bekroningen gesprokkeld binnen de Europese natuurfotografie. Toch krijgt hij nog een steuntje in de rug met een voorwoord van de invloedrijke natuurfotograaf Vincent Munier.

Juli 2017 verscheen onder de titel 'Schone juffer' een fotobijdrage over watterjuffers van Theo Bosboom in het Nederlandstalige National Geographic-magazine. Niet toevallig heeft Bosboom een hoofdstuk gewijd aan deze frele waterdansers ('Een vlucht waterjuffers' ) in zijn fotoboek Dromen van wildernis (2015).

In 2006 werd Bosboom al genomineerd met de haarscherpe close-up van een waterjuffer ('Eye-to-eye') in de categorie 'Animal portraits' van de Wildlife Photographer of the Year Award. Deze foto paste niet in de opzet van Dromen van wildernis in tegenstelling tot zijn in 2013 voor dezelfde wedstrijd in de categorie 'Creative Visions' genomineerde herfst(onderwater)foto van bomenkruinen ('Fish-eye view') vanuit een beek onderaan een kleine waterval (zie foto).

'Creative Visions' kan je als het handelsmerk van Bosboom zien en dat geldt ook voor Dromen van wildernis, waarin titelgewijs een soort projectie van wat zou kunnen zijn vervat zit, ware het niet voor de druk van mens en industrie op het landschap van de Lage Landen. Vanuit de zoektocht naar microlandschappen wordt de waarde van het kleinste stukje natuur naast de grote natuurparken onderstreept en de nood het te beschermen voor de komende generaties.

Winter, herfst, eiland (land en water), natuur na brand, de dans van waterjuffers; elk hoofdstuk van het fotoboek reflecteert een passie die vervat zit in de steeds vloeiende cyclus van de natuur: van leven en dood, van leven na de dood. Met zich te focussen op de natuur in onze achtertuin, met kleine maar ook grotere locaties zoals Schiermonnikoog, de Veluwe en de Hoge Venen, wordt de passie voor de eigen natuur opgewekt.

Met de woorden van de Zweedse fotograaf Hans Strand fotografeert Bosboom niet wat hij ziet, maar interpreteert hij wat hij voelt. Een passie die steeds vertrekt van de natuur om de hoek, om dan verder uit te waaieren naar de rest van Europa. In deze exploratie van de Lage Landen wordt Bosboom ondersteund door de poëtische woorden van auteur en natuurliefhebber Kester Freriks.

Theo Bosboom werkt intussen aan een nieuw fotoboek dat de Atlantische kust van Europa als onderwerp heeft. Benieuwd hoe de contrastrijke fjordlandschappen van Noorwegen met de uitgestrekte bloementapijten van duinen en rotskust van de Atlantische Algarve gecombineerd worden.

Een voorsmaakje krijg je met de foto 'Limpet exposure' waarmee Bosboom genomineerd werd in de categorie 'Animals in Their Environment' van de Wildlife Photographer of the Year Award 2017. Een tijdloze foto van de Portugese Sintra-kust: de zee bij eb teruggelopen achter de grillige Atlantische rotsen toont het strand met ronde keien waar zeeslakken zich op vasthechten. Het vroege blauw-nachtelijke licht van de achtergrond katapulteert je terug naar het begin der tijden, terwijl in de voorgrond tussen goudreflecterende algen de zeeslakken oplichten.

Theo Bosboom: IJsland puur, Door de bomen, Arnhem, 2012, 144 p. : ill. ISBN 9789081947305

Theo Bosboom: Dromen van wildernis, Door de bomen, Arnhem, 2015, 144 p. : ill. ISBN 9789081947305

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 5, MEI 2018

Het genootschap van onvrijwillige dromers

José Eduardo Agualusa

Ik wordt

Harry Vaandrager

niets=iets

Wouter Godijn

Pachinko

Min Jin Lee

Terug naar Reims

Didier Eribon

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 5, MEI 2018

De muis en de muur

Britta Teckentrup

Ei! Ei!

Harriët van Reek en Geerten Ten Bosch

Het wonderlijke verhaal van Angelino Brown

David Almond

Liebermann. De zee van meneer Max

Koos Meinderts, Annette Fienieg (ill.)

Veertien

Tamara Bach

naar overzicht


‚Äč
ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri