Vertaald proza

BOEKEN NR. 1, JANUARI 2019

National Book Award for Fiction 2018: * De afbrokkeling van het blanke, mannelijke bastion

door Kris van Zeghbroeck

Naast de Pulitzer Prize is de National Book Award de belangrijkste literaire bekroning in de Verenigde Staten. De prijs wordt uitgereikt in vier categorieën: fictie, non-fictie, poëzie en jeugdliteratuur. Elke shortlist bestaat doorgaans uit vijf genomineerden, waaruit in het najaar een winnaar gekozen wordt. In tegenstelling tot andere bekroningen wordt er geen overkoepelend boek van het jaar verkozen. Tegenwoordig hebben Amerikaanse auteurs toegang tot de Britse Booker Prize, maar om in aanmerking te komen voor de National Book Awards moet je een Amerikaans staatburger zijn met een in de Verenigde Staten gepubliceerde uitgave. De National Book Awards zijn dan ook een uithangbord van de Amerikaanse literatuur.

Als we naar de historiek van de National Book Award for Fiction sinds 1950 kijken, valt het op dat de laureatenlijst door blanke mannen gedomineerd wordt. Vrouwen en niet-blanke auteurs zijn met minder dan een derde van de winnaars duidelijk in de minderheid. Een lijstje van de auteurs die verschillende malen bekroond werden (Saul Bellow (3), John Cheever (2), William Faulkner (2), William Gaddis (2), Bernard Malamud (2), Wright Morris (2), Philip Roth (2) en John Updike (2)) zet dit gegeven extra in de verf. Het is dan ook bijzonder dat de Afro-Amerikaanse auteur Jesmyn Ward (2) in 2017 op haar veertigste als eerste vrouw én eerste niet-blanke auteur aan dit lijstje kan toegevoegd worden.

In zekere zin zet Wards verdiende prestatie -- met de boeken Salvage the Bones (2011, nog altijd niet vertaald) en Sing, Unburied, Sing (2017, vertaling Het lied van de geesten) -- de schrijnende afwezigheid van de Afro-Amerikaanse Nobelprijswinnaar Toni Morrison op de laureatenlijst van de National Book Award in de schijnwerpers. Maar ook de tijdgeest zit er voor iets tussen: de laatste twee decennia zijn de verhoudingen duidelijk veranderd met zestig procent bekroningen in het voordeel van vrouwen en niet-blanke auteurs. Met de helft aan vrouwen en (overlappend) zeven niet-blanke auteurs in de laatste twintig jaar lijkt die blank-mannelijke dominantie voor het eerst ingeperkt. De spreekwoordelijke melting pot van de moderne Amerikaanse literatuur wordt pas de laatste tien jaar echt in de verf gezet met voor de helft niet-blanke auteurs, hoofdzakelijk van Afro-Amerikaanse origine.

De Nederlandstalige belangstelling voor de National Book Award for Fiction was een tijd lang onvoorspelbaar met vooral vertalingen uit de overgebleven shortlist, maar in de periode 2013-2017 werden alle winnaars op rij vertaald. Wel werden de laatste jaren veel minder werken uit de rest van de shortlist vertaald. Dat maakt dat de National Book Award nog steeds niet de haast onvoorwaardelijke belangstelling van de Nederlandstalige vertaalmarkt voor de Booker Prize kan evenaren.

Voor 2018 won Sigrid Nunez met The Friend, waarmee voor het tweede jaar op rij een vrouw en voor het derde jaar op rij een niet-blanke bekroond wordt. Met een Duitse moeder en een Chinees-Panamese vader is ze na Ha Jin (1999) pas de tweede Aziatisch-Amerikaanse laureaat. Hoewel er al eerder Amerikaanse auteurs met Aziatische roots op de shortlist stonden, valt het op dat de laatste tien jaar negen Aziatisch-Amerikaanse auteurs de shortlist haalden. Het zijn vooral de Indiase diaspora en migratie uit China, Japan en Korea die hierbij een rol speelden.

In 2017 haalde de eerder vermelde Jesmyn Ward de eerste Afro-Amerikaanse dubbelslag en in 2016 won de Afro-Amerikaan Colson Whitehead met The Underground Railroad (vertaling De ondergrondse spoorweg). Tevens goed voor de Pulitzer Prize, een dubbelslag met hetzelfde boek, die slechts zes auteurs voor hem binnenhaalden. De laatste die het Whitehead voordeed, was Annie Proulx met The Shipping News (vertaling Scheepsberichten).

In 2015 werd Adam Johnson laureaat met de verhalenbundel Fortune Smiles (vertaling Als het lot lacht). Hij heeft tevens de Pulitzer Prize 2013 op zijn naam staan voor de roman The Orphan Master’s Son (vertaling Gestolen leven). Voor 2014 werd Phil Klay laureaat met de verhalenbundel Redeployment (vertaling Oorlogsverhalen) en in 2013 was dat de Afro-Amerikaan James McBride met The Good Lord Bird (vertaling Lieveheersvogel).

Voor een Native American laureaat moeten we teruggaan naar 2012 met de bekroning van Louise Erdrich (The Round House). Toch is het pas de laatste jaren dat de Native American Literature sterker op de voorgrond treedt met nieuw talent zowel op het vlak van poëzie als van proza. Het opent het perspectief voor Indiaanse afstammelingen om literair een deel van hun historische geboortegrond te reclaimen. Dit vertaalt zich in finaleplaatsen voor Brandon Hobson (Fictie 2018) en Layli Long Soldier (Poëzie 2017).

Tot slot kunnen we vaststellen dat de laatste tien jaar vier vrouwen de National Book Award for Fiction wonnen en dat in die periode doorgaans twee tot vier vrouwen op de shortlist stonden. In 2012 was alleen Louise Erdrich kandidaat, maar ze won. Er blijft werk aan de winkel, maar van een (blank) mannelijk bastion is voor de National Book Award for Fiction geen sprake meer.

Shortlist 2018
Sigrid Nunez: The Friend (winner)
Rebecca Makkai: The Great Believers
Lauren Groff: Florida
Brandon Hobson: Where the Dead Sit Talking
Jamel Brinkley: A Lucky Man

(Longlist 2018 en Shortlists 2017-2010 onder illustratie)



Longlist 2018
Jennifer Clement: Gun Love - Wapenliefde 
Tayari Jones: An American Marriage - Een ongewoonlijk huwelijk
Tommy Orange: There There - Er is geen daar daar
Nafissa Thompson-Spires: Heads of the Colored People
Daniel Gumbiner: The Boatbuilder

Shortlist 2017
Jesmyn Ward: Sing, Unburied, Sing (winner) - Het lied van de geesten
Elliot Ackerman: Dark at the Crossing
Lisa Ko: The Leavers
Min Jin Lee: Pachinko - Pachinko
Carmen Maria Machado: Her Body and Other Parties: Stories

Shortlist 2016
Colson Whitehead: The Underground Railroad (winner) - De ondergrondse spoorweg
Chris Bachelder: The Throwback Special
Paulette Jiles: News of the World - Vaste grond
Karan Mahajan: The Association of Small Bombs
Jacqueline Woodson: Another Brooklyn

Shortlist 2015
Adam Johnson: Fortune Smiles (winner) - Als het lot lacht
Karen Bender: Refund: Stories
Lauren Groff: Fates and Furies - Furie en fortuin
Angela Flournoy: The Turner House - Het huis van de familie Turner
Hanya Yanagihara: A Little Life - Een klein leven

Shortlist 2014
Phil Klay: Redeployment (winner) - Oorlogsverhalen
Rabih Alameddine: An Unnecessary Woman - Een overbodige vrouw
Anthony Doerr: All the Light We Cannot See - Als je het licht niet kunt zien
Emily St. John Mandel: Station Eleven - Station Elf
Marilynne Robinson: Lila - Lila

Shortlist 2013
James McBride: The Good Lord Bird (winner) - Lieveheersvogel
Rachel Kushner: The Flamethrowers - De vlammenwerpers
Jhumpa Lahiri: The Lowland - Twee broers
Thomas Pynchon: Bleeding Edge
George Saunders: Tenth of December: Stories - Tien december

Shortlist 2012
Louise Erdrich: The Round House (winner)
Junot Díaz: This Is How You Lose Her - Zo raak je haar kwijt
Dave Eggers: A Hologram for the King - Een hologram voor de koning
Ben Fountain: Billy Lynn's Long Halftime Walk - Billy Lynn en hoe hij de rust overleefde
Kevin Powers: The Yellow Birds - De gele vogels

Shortlist 2011
Jesmyn Ward — Salvage the Bones (winner)
Andrew Krivak: The Sojourn
Téa Obreht: The Tiger's Wife - De tijgervrouw van Galina
Julie Otsuka: The Buddha in the Attic - Waarvan we dromen
Edith Pearlman: Binocular Vision

Shortlist 2010
Jaimy Gordon: Lord of Misrule (winner)
Peter Carey: Parrot and Olivier in America - Parrot en Olivier in Amerika
Nicole Krauss: Great House - Het grote huis
Lionel Shriver: So Much for That - Dat was het dan
Karen Tei Yamashita: I Hotel 

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 5, MEI 2019

Brutopia. De dromen van Brussel

Pascal Verbeken

De literatuur draait door

Sander Bax

De patiënten van dokter García

Almudena Grandes

Meneer Janeu

Georges Bernanos

Otmars Zonen

Peter Buwalda

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 5, MEI 2019

De dader

Antonia Michaelis

De geschiedenis van Jane Doe

Michael Belanger

Farwest

Peter Elliott, Kitty Crowther (ill.)

Konijn & Egel. Er komt geen einde aan het einde

Paul Verrept, Nils Pieters (ill.)

Mevrouw Wervelwind

Rindert Kromhout, Jan Jutte

naar overzicht


‚Äč
ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri