Vertaald proza

Alison Fell: De vrouw van Lilliput

door Kris van Zeghbroeck

Alison Fells De vrouw van Lilliput neemt Jonathan Swifts Gullivers reizen (1726) als uitgangspunt. Haar boek ademt vormelijk en stilistisch de sfeer van 18de-eeuwse romans van Swift, Daniel Defoe en Laurence Sterne. Heet het voorliggende manuscript bij Swift 'Travels into several remote nations of the world. By Lemuel Gulliver, first a surgeon and then a captain of several ships', dan krijgt Fells manuscript als ondertitel mee: 'Een omreis, behelzende de omzwervingen van Mary Gulliver in Lilliput, Batavia en de Spechy-Archipel, waarbij zij haar geluk najaagt en vindt'. Waar Mary Gulliver bij Swift slechts in de marge aan bod komt, krijgt ze hier de hoofdrol toebedeeld bij monde van haar pop, Lady Mary, die met zin voor het 18de-eeuwse decorum het verhaal van haar meesteres doet.

Geboren als dochter van kousenfabrikant Burton, wordt Mary op 16-jarige leeftijd uitgehuwelijkt aan de Heer Lemuel Gulliver. Zinnelijk van natuur, schikt ze zich na een bolwassing van haar moeder -- als kleine meid probeerde ze kindjes te weven door met haar naakte achterste over een stoel te wrijven -- naar de puriteinse norm. En ook haar man wijst haar belerend terecht als ze voorzichtig suggereert om hun lichamelijk samenzijn boven de plichtmatige voortplanting te laten uitgroeien. Met twee kinderen en een verwaarloosbaar seksleven blijft ze plichtsgetrouw thuis achter, terwijl manlief zich 17 jaar lang in de meest exotische uithoeken van de wereld verliest.

Over zijn reizen vernemen we doorheen het verhaal slechts een beperkt en indirect relaas. Te langen leste duikt hij opnieuw thuis op, waar de trouwe Mary haar pedante echtgenoot het liefst tegen de boezem zou willen drukken. Driewerf helaas, bij zijn laatste escapade in het land van de Houynhnms (paardwezens) heeft hij een uitgesproken liefde voor merries en een afkeer voor Yahoos ofte mensen, in het bijzonder voor die van het vrouwelijke geslacht, opgebouwd. Ondanks de steun van zijn echtgenote, dreigt een opname in het krankzinnigengesticht en neemt hij spoorslags de benen.

Mary besluit het heft in handen te nemen, de rol van de man op zich te nemen, en ze reist hem achterna, op zoek naar haar geluk aan boord van het toepasselijk genaamde schip Aphrodite. Na een storm spoelen onze Aphrodites op het schuim van de golven aan op het eiland Lilliput. Geconfronteerd met de slechte naam die haar man hier op zijn reizen nagelaten had, wordt ze als pretparkattractie gevangengezet, terwijl haar verlorengewaande pop als cultusobject vereerd wordt...

Parallel met haar zoektocht reist de geobsedeerde aardbeienkweker Antoine Duchesne naar Chili om een uitzonderlijk aardbeienras op te sporen. Beide queesten kruisen elkaar na tal van omzwervingen op het eiland Sumina. Daar ontmoet Mary haar ratio omhelzende, ongevoelige man, ziet ze hem uiteindelijk voor wat hij is, en besluit voor de chaos, het gevoelsleven, het vlees en bloed te kiezen. Met een passionele inzet redt ze de nieuwste aardbeienkruising van Duchesne van de ondergang, wat terstond in een passionele cohabitatie wordt omgezet. Aardbeien als afrodisiacum bezegelen een toekomst die zoniet over rozen dan toch over aardbeien gaat.

Hoewel je De vrouw van Lilliput gerust op zich kan lezen -- eens de barrière van het archaïsche taalgebruik overwonnen -- kan enige vertrouwdheid met Swifts oeuvre het leesplezier alleen verhogen. Een prachtige aanleiding om Gullivers reizen te (her)lezen en de verbanden en contrasten te savoureren. Bovendien draagt Fells erudiete boek bij aan het debat rond Swifts vermeende vrouwenhaat.

Alison Fell: De vrouw van Lilliput, Van Gennep Amsterdam, 1999, 366 p. ISBN 9055152188. Vertaling van The Mistress of Lilliput door Harm Damsma en Niek Miedema


deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 10, NOVEMBER 2018

Een knipperend ogenblik. Portret van Remco Campert

Mirjam Van Hengel

Het epos van sjeik Bedreddin

Nazim Hikmet

Istanbul, Istanbul

Burhan Sönmez

Nova

Daniël Samkalden

Twee mensen samen

Knud Sønderby

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 10, NOVEMBER 2018

Jij begint

Kees Spiering, Alette Straathof (ill.)

Laat een boodschap achter in het zand

Bibi Dumon Tak, Annemarie van Haeringen (ill.)

Liefde en duisternis. Heldenverhalen uit vervlogen tijden

Ed Franck, Anne Westerduin (ill.)

Van twee ridders

Imme Dros, Harrie Geelen

Viktor

Jacques Maes, Lise Braekers

naar overzicht


‚Äč
ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri