Nederlands proza

A.H.J. Dautzenberg : En dan komen de foto’s

door Rasmus Van Heddeghem

Op het randje van sociaal acceptabel en sociaal gestoord, op de grens tussen goed en slecht, ergens tussen verwondering en walging. Het zou een manier kunnen zijn om A.H.J. Dautzenbergs nieuwste verhalenbundel aan te kondigen. En dan komen de foto’s is het zesde deel in een reeks kortverhalenbundels, romans en pamfletten die stuk voor stuk verschillende grenzen opzochten. Die tussen feit en fictie bijvoorbeeld, want stond A.H.J Dautzenberg echt een nier af zoals het hoofdpersonage Anton Dautzenberg uit Samaritaan?
 
Maar deze nieuwste bundel ‘op het randje’ noemen, zou te weinig eer zijn. De verhalen gaan voortdurend voluit over de schreef. In een van de verhalen slaapt een zoon sinds de dood van zijn vader bij zijn moeder. Begint het verhaal nog rustig met het hoofdpersonage dat wegdroomt bij de sneeuw die buiten valt; het eindigt met alle mogelijke standjes die moeder en zoon uitvoeren. En het wordt er niet verdraaglijker op: het volgende verhaal bestaat uit zes mogelijke toepassingen van het scheermesje. Negerzoenen vol scheermesjes of een koe penetreren met een bezemsteel met een mesje erop. ‘Let op: blijven poken en draaien. Wedden dat u een topdag hebt?’ Dus nee, vergeet dat maar, dat van die grens en dat randje.
 
Het is jammer dat men vaak enkel blijft hangen bij het schokeffect van Dautzenbergs proza of bij het al dan niet autobiografische karakter ervan. Interessanter is het spel met genres en conventies dat hieruit voortkomt en dat verder gaat dan de vraag of iets ‘echt gebeurd’ is. Op de beste momenten is David Foster Wallace in de buurt, bijvoorbeeld in ‘Porno als dialectisch proces’, een studie met voetnoten over de louterende mogelijkheden van pornografie, waarbij Rudy Kousenbroek er tussendoor ook flink van langs krijgt. Sommige teksten vormen een hybride geheel dat de lezer, de literatuur en de schrijver voortdurend laat wankelen.
 
Toch overschrijdt Dautzenberg ook grenzen in de verkeerde richting. Een slecht verhaal draait dan ook héél slecht uit. Een mislukte grap gaat ver de mist in. Jammer genoeg heeft de bundel te veel van deze momenten om nog van accidents de parcours te kunnen spreken. Flauwe dialogische verhaaltjes of een recept voor een vrijgezel, het haalt het niveau naar beneden. Voor een veelschrijver die genadeloos alles aanpakt wat hij tegenkomt, mist hij een stijl die van het mislukte verhaal wellicht een grandioze mislukking zou kunnen maken.  
 
A.H.J. Dautzenberg: En dan komen de foto’s, Atlas Contact, Amsterdam 2014, 328 p. ISBN 9789025437657. Distributie VBK België

Oorspronkelijk verschenen in De Leeswolf 

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 8, OKTOBER 2021

Aria van professor Bentoné

Dirk Elst

Baron Bagge / Mona Lisa. Twee novellen

Alexander Lernet-Holenia

De gelukzalige jaren van tucht

Fleur Jaeggy

Gare du Nord. Belgische en Nederlandse kunstenaars in Parijs (1850-1950)

Eric Min

Het web van omtrek

Paul Demets

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 8, OKTOBER 2021

Brown girl dreaming

Jacqueline Woodson

De moestuin van Heer Hermelijn en Kereltje Konijn

Elle van Lieshout, Erik van Os, Marije Tolman (ill.)

De omhelzing

David Grossman, Michal Rovner (ill.)

Een tijger in je bed

Bibi Dumon Tak, Ingrid & Dieter Schubert (ill.)

Vluchtweg

Goedele Ghijsen

naar overzicht


ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri