Nederlands proza

BOEKEN NR. 5, MAART 2016

Ingrid vander Veken: Zwijgen

door Jooris van Hulle

‘Stilte als brandscherm’: zo vat Ingrid vander Veken ongeveer in het midden van haar boek Zwijgen de manier samen waarop haar vader de nasleep van de Tweede Wereldoorlog heeft moeten verwerken, waarin hij zonder echt een collaborateur te zijn geweest, toch een foute keuze had gemaakt. Wat voor de auteur als kind vaak onmogelijk te vatten viel – waarom haar vader bijvoorbeeld altijd heeft geweigerd een bezoek te brengen aan de dierentuin -, wordt hier, zo veel jaren na de feiten, door de volwassen geworden dochter in perspectief geplaatst.  
De gesprekken die ze heeft kunnen voeren met haar vader, haar eigen onderzoek van de oorlogsarchieven, de ontdekking van de intieme brieven die haar moeder ooit aan haar minnaar richtte: het laat Vander Veken toe eindelijk het leven van haar ouders en de manier waarop die hun persoonlijke relatie hebben ingekleurd, in kaart te brengen. Waarom haar vader aansluiting zocht bij de VAVV (de Vrijwillige Arbeidsdienst voor Vlaanderen’), hoe hij met deze keuze geïsoleerd kwam te staan binnen zijn eigen familie, waarom hij niet echt werd veroordeeld na de bevrijding (er bestaat geen strafdossier tegen hem): het zijn vragen waarop Vander Veken een antwoord zoekt. Gaandeweg wordt het haar duidelijk: <br /> 
‘Het ging je niet uitsluitend meer om je vader. Zijn verhaal was onderdeel van een veel groter verhaal. De feiten daarvan waren moeiteloos terug te vinden in boeken en archieven, maar wat had de mensen achter die feiten bewogen? Niet de roergangers, van wie de verantwoordelijkheid intussen genoegzaam bekend was, maar de kleine radertjes. De tandwieltjes die de machine draaiend hielden. Zoals hij.’
 
Parallel aan het verhaal van haar vader ontwikkelt Vander Veken ook dat van haar moeder. Gaandeweg haar relaas en haar zoektocht wordt duidelijk dat niet alleen de vader een geheim met zich meedroeg, maar dat ook haar moeder is blijven ‘zwijgen’. Blijkt immers dat zij een nogal intense relatie heeft gehad met een student die ooit een kamer huurde in de grote gezinswoning. Ingrid vander Veken buigt de impact van deze oningevuld gebleven liefdesstory schrijvend om naar de vaderfiguur, ‘jouw vader, die zijn hele leven moet hebben gevoeld dat hij in tweede klasse speelde’. Mede door de invalshoek die ze kiest – Vander Veken speelt zelf mee in de roman in de jij-vorm -, mede door de ingehouden verteltrant waarin emoties en inzichten worden verwoord, is Zwijgen voor de auteur het boek van de aanvaarding geworden: ‘beseffen en begrijpen, vergeven en verdergaan.’

Antwerpen : Polis 2016, 207 p. ISBN 9789463100885 

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 2, FEBRUARI 2024

Bloedzang

Caro Van Thuyne

De essays 1982-2022

Stefan Hertmans

De vlaktes

Federico Falco

Licht dat naar ons tast. Verzamelde gedichten

Bernard Dewulf

Puur geluk

Katherine Mansfield

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 2, FEBRUARI 2024

Er kwam een krokodil logeren

Harmen van Straaten

Het meisje van het woud

Eléonore Devillepoix

Liefde en dood in de rode stad

Rindert Kromhout

Net goed!

Tjibbe Veldkamp, Rachelle Slingerland (ill.)

Patina. Patty is geen bagger

Jason Reynolds

naar overzicht


ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri