Poëzie

BOEKEN NR. 11, OKTOBER 2016

Bernard Wesseling: & de dag ligt open als een ei in zijn gebroken schaal

door Dirk De Geest

Bernard Wesseling is de auteur van een boeiend en divers oeuvre, met een paar opgemerkte romans en een drietal dichtbundels. De schrijver slaagt erin om zichzelf te variëren en toch een grote herkenbaarheid te behouden. Daarenboven levert hij gestadig materiaal af van een hoge kwaliteit. Dat geldt alleszins voor zijn nieuwe dichtbundel, die een Gorteriaans klinkende titel heeft meegekregen. Tegelijk is het grafische teken ‘&’ een aanwijzing voor het hedendaagse van deze poëzie, net zoals het opgeroepen beeld een dubbelzinnige (allerminst traditioneel idyllische) sfeer oproept. De wereld lijkt geen belofte maar een soort van omelet in wording.
 
Het titelgedicht evoceert trouwens een bezoek aan het graf, waardoor het de gebrokenheid van het bestaan oproept. Het dichterlijke ik is zich bewust van herinneringen en een gevoel van gemis, maar die mentale processen worden onderbroken door een intens besef van de aarde en de hemel. Dat resulteert in treffende visuele indrukken, waar de observatie van details uitmondt in een soort van ultieme ervaring. Dat gebeurt wel vaker in deze dichtbundel. Wesseling is inderdaad een meester in het verbinden van microverhaaltjes met een breed uitwaaierend perspectief. Zijn vertrekpunt is doorgaans klein: een anekdote of een schijnbaar eenvoudige observatie, die via enkele rake beelden wordt opgeroepen. Die haast materiële aanleiding wordt in de loop van het vers echter symbolisch voor een grotere samenhang in de kosmos en de menselijke geest. Het ene beeld roept associatief het andere op, allerlei herinneringen suggereren een soort van samenhang. Vooral de wijze waarop natuurbeelden zo iets krijgen van een abstract beeld, dwingt respect af.

Tegelijk is Wesseling geen wereldvreemd dichter. Integendeel, zijn verzen zijn gegrepen uit de werkelijkheid en de belevingswereld van vandaag. Het verleden – zowel het persoonlijke verleden als dat van bijvoorbeeld Van Gogh – wordt als het ware tastbaar actueel. Die actualiteit van terroristische terechtstellingen wordt bijvoorbeeld geschoven tussen andere fragmenten, waardoor een bijzonder onheilspellende montage ontstaat. In die zin maakt de dichter de spanning tussen het idyllische en de haast apocalyptische vernietiging die al in de titel besloten lag, geheel waar. Een bundel van een benijdenswaardige intensiteit en diepgang!  
 
Amsterdam : Querido 2016, 59 p. ISBN 9789021402390 

deze pagina printen of opslaan