Vertaald proza

BOEKEN NR. 3, MAART 2017

Shonda Rhimes: Een jaar lang ja

door Anja Goyens

Over het algemeen gaat men ervan uit dat wie risico’s durft nemen en veel succes behaalt ook zelfverzekerd is en stevig in zijn schoenen staat. Dat net het omgekeerde waar kan zijn, laat Shonda Rhimes zien in haar nuchtere boek Een jaar lang ja. Ze is de vrouw achter de immens populaire tv-series Grey’s Anatomy, Scandal en How to Get Away with Murder en houdt wekelijks miljoenen mensen aan het scherm gekluisterd. Verhalen verzinnen is voor haar even natuurlijk als ademen; promotie voeren en als publiek figuur door het leven gaan echter helemaal niet. Ze weigert zoveel mogelijk tv-interviews en andere gelegenheden waarbij ze zelf in de schijnwerpers staat omdat de angst haar alleen al bij het idee aan zo’n dingen om het hart slaat. Ondanks haar succes beseft ze langzaam maar zeker dat ze niet gelukkig is en niet van haar leven geniet. Op Thanksgiving Day 2013 krijgt ze van haar zus te horen: ‘Jij zegt nooit ergens ja tegen.’ En ook: ‘Je doet niets anders dan werken. Je hebt nooit plezier. Nu krijg je al die fantastische kansen – allemaal ervaringen die je maar eens in je leven meemaakt – en je grijpt er niet één. Waarom niet?’

Deze opmerking brengt de auteur in die mate van haar stuk dat ze besluit zichzelf uit te dagen: een jaar lang zal ze ja zeggen op elke vraag die haar gesteld wordt. Een live interview bij Oprah? Ja. Een toespraak houden voor tienduizend mensen? Ja. Spelen met haar kinderen terwijl ze eigenlijk al te laat is voor een afspraak? Eveneens ja. Rhimes’ oprechte verslag van haar ervaringen laat zien hoe een klein woord als ‘ja’ daadwerkelijk een leven kan veranderen en werkt op die manier inspirerend. Helemaal nieuw is het allemaal niet: de titel alleen al draagt echo’s in zich van Danny Wallace’s Yes Man, in 2008 verfilmd met Jim Carrey in de hoofdrol. Toch is Een jaar lang ja een ander boek: het is geschreven door een zwarte vrouw die er strijd voor voert om op het tv-scherm een realistisch beeld te geven van de samenstelling van de maatschappij van vandaag – diversiteit qua etnische afkomst, gender, seksuele geaardheid en ga zo maar door. In dat opzicht is Een jaar lang ja ook een emancipatorisch inspirerend manifest.  
Een kleine kanttekening valt te plaatsen bij de schrijfstijl. Aan alles is te merken dat de auteur gewend is om teksten te schrijven die niet gelezen maar wel uitgesproken moeten worden. Het boek is geschreven als een speech, alsof Shonda Rhimes je haar hele verhaal mondeling vertelt in plaats van op papier. (Enkele speeches die ze gaf tijdens haar ‘jaar lang ja’ zijn ook opgenomen in het boek.) Die spreekstijl werkt op papier niet altijd even goed. Wat minder korte zinnetjes, wat minder retorische trucjes, het had het literaire gehalte van Een jaar lang ja naar een hoger niveau getild. Los daarvan is dit een vlot lezend en inspirerend verhaal.
 
Amsterdam : Cargo 2016, 287 p. Vert. van Year of yes door Annemie De Vries. ISBN 9789023427506

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 5, MEI 2022

April in Spanje

John Banville

De aftocht

Anna Eble, Marleen Nagtegaal, Matthijs de Ridder en Willem Bongers-Dek (sam.)

De draaischijf

Tom Lanoye

De val van de Taira

Anoniem

Er is nog tijd

Rodrigo García

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 5, MEI 2022

De wereldgeschiedenis in 100 dieren

Simon Barnes en Frann Preston-Gannon (ill.)

Ik blijf ook altijd bij jou

Smriti Halls, Steve Small (ill.)

King en de drakenvlinders

Kacen Callender

Mevrouw Das en Meneer Ping

Rindert Kromhout en Natascha Stenvert (ill.)

Sneeuwwit

Daan Remmerts de Vries, Mark Janssen (ill.)

naar overzicht


ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri