Vertaald proza

BOEKEN NR. 10, NOVEMBER 2017

Amy Liptrot: De uitweer

door Katja Feremans

Amy Liptrot is opgegroeid op Orkney, een eilandengroep ten noorden van Schotland. Haar ouders runden er een boerderij waarvan de grond zich uitstrekte van de kust tot de hoger gelegen kliffen. Je had er onder meer het door stapelmuren beschutte ‘lammerveld’, het ‘voorveld’ langs het pad naar het huis en de ‘uitweer’. Op dit hoogstgelegen stuk kustland boven de boerderij was het gras altijd kort, murw van de eeuwige wind en het stuivende zeewater.
 
Toen ze een jaar of twintig was trok Amy Liptrot naar Londen en stortte zich er in het uitgaansleven en de drank, maar mettertijd bleek het ongeremde geluk dat alcohol beloofde altijd weer voor haar uit te vluchten. ‘Het was nooit genoeg, tot het me te veel werd’, dat inzicht doet haar uiteindelijk de stap zetten naar een ontwenningskliniek.
 
Het vervolg van haar strijd tegen de drankduivel leverde ze op Orkney. Na tien jaar was ze weer thuis, maar wist eerst niet wat ze er aan moest met al die heldere uren die haar dagen telden: drank had de leegte in het leven niet kunnen wegnemen, maar geen alcohol vulde de leemte evenmin. In afwachting van een nieuwe kantoorjob in Londen helpt ze eerst haar vader op de boerderij – haar ouders zijn intussen gescheiden. Later gaat ze een hele zomer ’s nachts op pad om in het kader van een vogelbeschermingsproject de zeldzame, bedreigde kwartelkoning op te sporen.
 
Het heilzame van dit werk zet haar aan om nog dichter bij zichzelf te gaan leven en wel op Papay, een eiland met slechts zeventig inwoners. Daar begint ze langzaam de wortels bloot te leggen van de schadelijke gedragspatronen die haar bijna te gronde hadden gericht. Ze legt een link tussen haar drankzucht en haar verlangen naar de manische toestand zoals ze die kende van haar vaders bipolaire stoornis. Haar hang naar troost en verlossing vergelijkt ze met de wens van haar extreem religieuze moeder om door het transcendente te worden aangeraakt.
 
Hoe geïsoleerd ze ook woont, via internet blijft ze wel geconnecteerd met de wereld. Ze gaat op zoek naar nieuwe kennis en schoonheid. Ze leest over vloeistofdynamica en de wiskunde achter het breken van golven, ze begint zich te verdiepen in het heelal en in fenomenen zoals lichtende nachtwolken – ‘ijzige blauwe pluimen als een kruising tussen bliksem en watten’. Ze wandelt veel om haar gedachten tot rust te brengen. Ze had zich niet per se door het buitenleven willen laten meezuigen, maar het gebeurt vanzelf en ze vindt er wel degelijk momenten in van voldoening en vuur.
 
De eerste aanzet voor De uitweer is gegroeid uit dagboekfragmenten die Amy Liptrot in de ontwenningskliniek schreef en uit haar columns voor de natuurwebsite Caught by the River. In Rose Cottage, haar koude en tochtige huurhuisje op Papay, bracht ze verder de uitdaging onder woorden om uur na uur, elke dag opnieuw, nuchter te blijven. Het moeizame van die strijd vertaalt zich soms in herformuleringen, waarbij ze haar persoonlijke gevecht inbedt in telkens andere aspecten van het soms eenzame, maar vaker verblindend mooie eilandleven. Wanneer ze bijvoorbeeld na zwaar stormweer steen voor steen de stapelmuren rond de boerderij heropbouwt, verbindt ze dit herstelwerk met de nieuwe banen die in haar hersenen worden aangelegd, telkens als ze niet drinkt terwijl ze dat wel wil. De uitweer is zodoende een inspirerend relaas over hoop en doorzettingsvermogen alsook een ode aan de nog grotendeels ongerepte natuur op Orkney.
 
Amy Liptrot: De uitweer, Ambo/Anthos, Amsterdam 2016, 255 p. ISBN 9789026336638. Vert. van The outrun door Robbert-Jan Henkes. Distributie: VBK België 

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 10, NOVEMBER 2017

Antigone in Molenbeek

Stefan Hertmans

De vrouw met het rode haar

Orhan Pamuk

Een zachte hand

Leïla Slimani

Hotel Moederland

Yusuf Atılgan

Zuivering

Tom Lanoye

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 10, NOVEMBER 2017

Brobot

James Foley

Helemaal aan de rand van mij, ben jij

Agnès de Lestrade, Valeria Docampo (ill.)

Twintig parels

Ed Franck, Martijn Van der Linden (ill.)

naar overzicht


ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri