Non-fictie

BOEKEN NR. 11, DECEMBER 2017

Bart Stouten: Bach

door Carl De Strycker

Dat Bart Stouten een groot Bach-liefhebber is, was al langer bekend. Als hij er de gelegenheid toe kreeg verkondigde hij zijn liefde voor de grote meester van de barok waar hij maar kon. Nu geeft hij ook uiting aan zijn bewondering in een essay: Bart Stouten over Bach. Een chaconne in woorden. De vorm van die tekst is naar eigen zeggen gebaseerd op Bachs beroemde Chaconne in d mineur voor viool solo. In de muziek is dat een variatie op een steeds herhaalde baslijn. Die baslijn is bij Stouten de Bach-lijn: de componist vormt het uitgangspunt waarnaar steeds teruggekeerd wordt, maar tegelijk is hij ook een vertrekpunt voor beschouwingen over de andere interessegebieden van Stouten: literatuur in de eerste plaats, maar ook filosofie, spiritualiteit en vriendschap. In dit boek vertelt hij namelijk ook het erg persoonlijke verhaal van het afscheid van een Italiaanse vriendin.
 
Wie eerdere boeken van Stouten heeft gelezen, kent deze werkwijze. De tekst schiet vele kanten uit, getuigt van een geweldige eruditie, is vaak erg persoonlijk en Stouten streeft naar een mooie formulering. De ene geniet van de vele kleine weetjes die hier met elkaar verbonden worden, de ander vindt dat getuigen van arrogantie. Er komen echt heel veel dingen langs in kort bestek: uiteraard feiten en wetenswaardigheden over Bach, maar ook gedichten die een muzikale vorm hebben, de onzegbaarheid van bepaalde dingen (met Stoutens grote literaire held Beckett die als een motief terugkeert in de tekst), taafilosofische beschouwingen, kunstwetenschappelijke uitweidingen…
 
Daarmee is dit een ongemeen rijk boekje, en tegelijk is het precies daardoor enigszins onbevredigend in die zin dat je Stouten over al die onderwerpen misschien wat langer, uitgebreider en diepgaander aan het woord zou willen horen. Wie dan weer op zoek is naar een boek over Bach vindt hier waarschijnlijk tot zijn ergernis veel meer. Het bevat zeker veel boeiende gegevens over zowel het leven als de muziek van Bach, maar soms moet je ettelijke pagina’s lezen alvorens het opnieuw over de componist gaat. In die bladzijden gaat het dan over Stouten en wat hij met Bach min of meer losjes in verband brengt.
 
Dat hoeft echter geen verwondering te wekken: de cover en de titelbladzijde kondigen dat immers duidelijk aan. De auteursnaam maakt namelijk integraal deel uit van de titel. Dit is niet een boek van Bart Stouten over Bach, maar Bart Stouten over Bach, dus het gaat – en dat is ook wel eigen aan het genre van het essay – deels ook over de auteur zelf, in de idee dat de persoonlijke belevenissen niet louter particulier, maar herkenbaar zijn voor het lezerspubliek.

Stouten is een innemend radiopresentator, en ook als schrijver weet hij te behagen met zijn oprechte enthousiasme voor de kunsten waarover hij spreekt en voor Bach in het bijzonder.
 
Bart Stouten: Bart Stouten over Bach. Een chaconne in woorden, Vrijdag, Antwerpen 2017, 142 p. ISBN 9789460016066. Distributie: Elkedag Boeken

deze pagina printen of opslaan



‚Äč
ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri