Nederlands proza

BOEKEN NR. 2, JANUARI 2019

Auke Hulst : Zoeklicht op het gazon

door Carl De Strycker

Richard Nixon zal, anders dan hij hoopt in Zoeklicht op het gazon, de nieuwe roman van Auke Hulst, niet herinnerd worden om zijn belangrijke verwezenlijkingen zoals de terugtrekking uit Vietnam, de ontspanningspolitiek met de Sovjet-Unie en de banden die met China werden aangehaald. Hij zal voor eeuwig de eerste president blijven die vrijwillig aftrad, als gevolg van het Watergateschandaal. Een leugenaar, dat is het beeld dat de meesten hebben van de 37ste President van de Verenigde Staten. Hulst tekent hem echter als een diep tragische figuur en het verhaal, dat grotendeels de biografie van Nixon volgt, maar – en dat is de winst van een roman over dit onderwerp – ook in het hoofd van de fel geplaagde politicus kijkt, noopt tot mededogen.
 
Hulst zoomt in op drie sleutelscènes in het leven en de carrière van Nixon. Dat blijken niet de grote politieke beslissingen, maar momenten van eenzaamheid en twijfel. In het eerste hoofdstuk zien we hem in de nacht van 9 mei 1970, een zoveelste doorwaakte en in alcohol gedrenkte nacht, waarin Nixon besluit het Witte Huis te verlaten en te gaan praten met de studenten die protesteren tegen zijn beleid. Het leidt tot paniek van de staf en de mensen die de president moeten beveiligen – de titel van het boek is de code die zij hanteren voor het feit dat Nixon zich buiten waagt. 
 
Het tweede deel zapt terug naar 8 november 1960. Dat is de dag van de verkiezingen, waarin hij het opneemt tegen (en uiteindelijk nipt zal verliezen van) John F. Kennedy. In plaats van naar het hoofdkwartier te gaan om de resultaten af te wachten, stapt Nixon in de auto en laat zich naar Tijuana, Mexico, brengen – tot wanhoop van de partij die niet weet waar de kopman zich bevindt. En passant passeert in dit hoofdstuk zijn jeugd (een arm gezin met een tirannieke vader, een verafgode moeder en twee broers die sterven aan tbc), zijn vicepresidentschap onder Eisenhouwer en zijn haat-liefdeverhouding met Kennedy. Het laatste hoofdstuk speelt in de nacht waarin Nixon beslist af te treden en volledig in het nauw gedreven twijfelt over een wanhoopsdaad, maar uiteindelijk met opgeheven hoofd ontslag geeft.
 
Drie keer zien we de man die de machtigste van de wereld zou moeten zijn, in opperste vertwijfeling. Hij werkt ontzettend hard, maar voelt zich ondergewaardeerd en kan de druk niet aan. Bovendien heeft hij voortdurend het gevoel dat er voor anderen meer consideratie bestaat dan voor hem – met als beste voorbeeld Kennedy, die minstens even criminele feiten pleegt, maar daarmee wegkomt –, en dat anderen een gemakkelijker levenspad hebben dan hij. Nixon komt hier niet naar voren als een genadeloze fraudeur, maar als een mens met een minderwaardigheidscomplex.
 
In Zoeklicht op het gazon krijgt de harde politicus die zich bediende van ongeoorloofde praktijken een menselijk gelaat. Hulst draagt tal van mogelijke oorzaken aan die zijn falen kunnen helpen verklaren, met een haast psychoanalytische analyse van zijn jeugd, de vaderfiguur en zijn moederbinding. Het levert een invoelend portret op van een politiek beest dat zich hier iets minder het monster toont dat velen in hem vermoedden.
 
Auke Hulst: Zoeklicht op het gazon, Ambo/Anthos, Amsterdam 2018, 194p. ISBN 978902633391. Distributie VBK België 

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 7, JULI 2019

De grote verkilling

Geert van Istendael

Kamers antikamers

Niña Weijers

Verlaten

Jane Harper

Verwondering

Aharon Appelfeld

Winterlaken

Micha Andriessen

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 7, JULI 2019

Adres onbekend

Susin Nielsen

Mag je haaien aaien?

Katrijn De wit, Inge Rylant (ill.), Laura Bergans (design)

Niet te stoppen

Angie Thomas

Ploef

Espen Dekko, Mari Kanstad Johnsen (ill.)

Zo slapen dieren

Jiří Dvořák, Marie Štumpfová (ill.)

naar overzicht


ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri