Vertaald proza

BOEKEN NR. 6, JUNI 2019

Madeline Miller: Circe

door Kris van Zeghbroeck

Aan haar debuutroman The Song of Achilles (2011, Het lied van Achilles) schreef de Amerikaanse Madeline Miller (1978) tien jaar, terwijl ze werkte als leerkracht Latijn en Grieks. Deze hervertelling van Homerus’ Ilias focust op de Trojaanse oorlog en de vermeende liefde tussen Achilles en Patroclus, vanuit het standpunt van Patroclus. Achilles had zich teruggetrokken uit de Trojaanse oorlog nadat koning Agamemnon zijn lievelingsslaaf Briseïs claimde. Wanneer Hector Patroclus doodt, gooit Achilles zich opnieuw in de strijd tegen de Trojanen. De roman werd bekroond met de Women’s Prize for Fiction 2012 (Orange Prize).

Zeven jaar later staat Madeline Miller opnieuw op de shortlist van Women’s Prize for Fiction en neemt het onder meer op tegen Pat Barker, die met The Silence of the Girls ook een hervertelling van de Ilias schreef, maar vanuit het standpunt van Briseïs. Zelf brengt Miller met Circe (2018, Circe) een nieuwe kijk op Homerus’ Odyssee vanuit het standpunt van de nimf/tovenares Circe. Zowel Barker als Miller herschrijven patriarchale klassiekers tot een feministisch boek vanuit het standpunt van een vrouw, waarbij de klassieke mannelijke helden van hun voetstuk gehaald worden.

Circe wordt geboren als dochter van de zonnegod Helios en de waternimf Perseïs, maar ze is een buitenbeentje, zonder goddelijke uitstraling. Ze wordt door haar vader verstoten en zoekt uiteindelijk het gezelschap op van de gewone stervelingen. Waar de goden hun talenten in de schoot geworpen krijgen, moeten de mensen werken om hun vaardigheden te ontdekken en te ontwikkelen. Circe ontdekt de hekserij en ontwikkelt zo een kracht die taboe is bij de goden.

Wanneer ze in naam van de liefde een vervloeking uitspreekt, wordt ze door Zeus verbannen naar een onbewoond eiland. Daar verfijnt ze haar talent voor hekserij en leidt een onafhankelijk bestaan. Haar zelfredzaamheid als vrouw, maakt dat ze door de goddelijke en menselijke mannenwereld belaagd wordt. Ze gebruikt hekserij om met toverdrank haar vijanden in beesten te transformeren, die gekweld worden door hun eigen verstand. Maar vanuit moreel gezichtspunt evolueert Circe gaandeweg naar een goede heks, een proces dat versterkt wordt door het kind dat ze baart van Odysseus.

Dankzij Miller krijgt het oppervlakkige personage van Circe in de Odyssee een genuanceerde en sterke uitwerking. Miller maakt gebruik van romantische verhaallijnen en geeft de traditioneel afstandelijke goden menselijke karaktertrekken. Het is een hybride verhaal waarin niet enkel Circe, maar ook de mens aangemoedigd wordt om niet het voorbeeld van de goden te volgen, maar je door het eigen geweten en de eigen verantwoordelijkheden te laten sturen.

Als Miller opnieuw wint, zou het de eerste keer zijn in de bijna 25 jaar geschiedenis van de bekroning dat een auteur twee maal bekroond wordt.

Madeline Miller: Circe, Orlando Amsterdam, 2018, 384 p. ISBN 9789492086822. Vertaling van Circe door Miebeth van Horn. Distributie ElkeDag Boeken 

deze pagina printen of opslaan



ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri