Nederlands proza

BOEKEN NR. 8, SEPTEMBER 2019

Rebekka de Wit: Afhankelijkheidsverklaring

door Tom Rummens

Na We komen nog één wonder te kort, haar debuutroman die in 2005 verscheen, verschijnt nu Afhankelijkheidsverklaring. Rebekka de Wit (naast auteur ook theatermaker) verlaat er het pad van de roman en laat een reeks essays en bespiegelingen op de lezer los. Net als in haar andere werk wordt De Wit ook nu gedreven door de kracht van verwondering, nog steeds het meest beproefde en tegelijk meest effectieve medicijn tegen het cynisme dat onze tijd beheerst.
 
De Wit slaagt er moeiteloos in om via het pad van de anekdote de wereld op zijn kop te zetten. Vergeet de evidenties, niets is nog wat het lijkt. Alles waarvan je dacht dat het waar was, stelt zij liefdevol maar genadeloos weer in vraag. Het is een humoristische maar ook kritische en vooral ook doodeerlijke artistieke praktijk die van Rebekka de Wit een uitermate interessante stem maakt. De Wit is nieuwsgierig, ze wil weten hoe de dingen werken, ze doet dat vanuit een oprechte verbazing voor wat ze om zich heen ziet, pretentieloos en zonder schaamte, en dat maakt haar werk zo aantrekkelijk. Nooit beweert ze gelijk te hebben, en precies daardoor geef je haar zo graag gelijk.

Aan het begin van de bundel grijpt ze vooral persoonlijke anekdotes aan. Het geval van een buurman die de verzekering oplichtte, is er eentje van. Het lijkt een futiliteit, maar voor De Wit is het ook een manier om het te hebben over grotere thema’s zoals solidariteit. Algauw onderzoekt ze vooral die grotere thema’s in haar essays: het toenemend individualisme in onze samenleving, de gedachte dat naïef zijn meestal een verwijt is dat gegeven wordt door mensen die van zichzelf vinden dat ze het niet zijn. En dus ook de gedachte dat afhankelijkheid iets negatiefs zou zijn, terwijl het toch bovenal iets onvermijdelijks is:
 
‘Het is vreemd: we hebben ons in structuren georganiseerd waarin we afhankelijker zijn dan ooit en toch slagen we er vrij goed in om die afhankelijkheid buiten beeld te houden. Waarom doen we dat eigenlijk precies? Waarom houden we dag in dag uit een soort illusie van onafhankelijkheid voor elkaar op? Die illusie brengt ons namelijk niet alleen in de existentiële problemen, dat is onvermijdelijk, het lijkt erop dat diezelfde illusie heel veel politieke beslissingen rechtvaardigt, elke klimaatconferentie opnieuw.’
 
Uiteindelijk is Rebekka De Wits Afhankelijkheidsverklaring vooral dat: een schijnbaar paradoxaal pleidooi voor medemenselijkheid. Paradoxaal, want ze komt tot haar afhankelijkheidsverklaring net door onafhankelijk te denken, wars van de opgelegde denkbeelden die we allemaal hebben en die we normaal zelden echt in vraag stellen. Maar slechts schijnbaar paradoxaal, want het besef van afhankelijkheid impliceert nog geen kuddegedrag. Mocht de wereld meer bestaan uit dit soort denkers, het zou een heel andere plek zijn.
 
Rebekka De Wit: Afhankelijkheidsverklaring, Atlas/Contact, Amsterdam 2019, 135 p. ISBN 9789025454074. Distributie VBK België 

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 2, FEBRUARI 2020

Buiten beeld

Jurriaan van Eerten

De allegorische microfictie van Cynan Jones

Het landschap als een spiegel

De schrijver is een alleenstaande moeder

Hagar Peeters

Schelmen van het Oude Hof

Mateui I. Caragiale

Zon

Peter Verhelst

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 2, FEBRUARI 2020

De koudste winter

Tine Mortier, Alain Verster (ill.)

De man met de zeegroene ogen

Koos Meinderts, Sanne te Loo (ill.)

dier boek. ik lees van aas gier tot zee draak

Coco & June

Het beest met de kracht van tien paarden

Lida Dijkstra, Djenné Fila (ill.)

Stel dat...

Alastair Reid, JooHee Yoon (ill.)

naar overzicht


ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri