Vertaald proza

BOEKEN NR. 10, NOVEMBER 2019

Ana Paula Maia: De ziel in het bloed

door Hugo van Hoecke

Noem dit een flink uitgesponnen verhaal of een korte roman, het doet er niet toe. Het krachtvolle relaas wordt opgebouwd rond de enigszins complexe figuur van Edgar Wilson, die al twee jaar actief is op een slachterij in het Braziliaanse binnenland, een plek en een job grotendeels vervreemd van god en gebod. Voordien was hij aan het werk in een steenkoolmijn. De duisternis die daar heerste, bleef hem altijd bij en heeft zich geënt op zijn huidige bestaan, dat hij als compleet vergooid beschouwt. Reden daarvoor is zijn werkopdracht : hij is met name de ‘verdover’ van het slachthuis, de man die het vee voor de slacht moet bedwelmen. Hij voelt zich daar niet echt goed bij. Zo antwoordt hij ‘ja’, wanneer een studente hem vraagt of hij zichzelf als moordenaar ziet.
 
Maar al weet Edgar zich op een of andere manier verdoemd, zijn optreden verraadt dat hij niet de bruut pur et simple is waar hij aanvankelijk op lijkt. Vóór hij de koeien de fatale klap geeft kijkt hij haast filosofisch elk van zijn ‘slachtoffers’ in de peilloze donkere ogen, ‘piekerend of er niet een manier zou zijn om hun geheim te ontsluieren’. In die ogen ziet hij zijn eigen spiegelbeeld van mens. Zijn medematen mogen dan al afstand nemen, zeggende ‘het zijn maar dieren, wij mogen bepalen wat ermee gebeurt’, in het hoofd van Edgar dienen zich almaar meer vragen aan over het dagelijkse bloedvergieten, over leven, dood, en zelfbeschikking. Het zijn uiteindelijk de koeien zelf die daarop een antwoord geven. Misschien tonen zij daarmee aan, aldus de opstellers van het korte nawoord, dat zij meer mens zijn dan wij.
 
Het is ontegensprekelijk de bedoeling van Ana Paula Maia om de onzekerheid inzake de relatie tussen mens en dier waar Edgar zich het hoofd over breekt, over te dragen op de lezer. Het adagium ‘de mens is zoveel beter, zoveel beschaafder’, wordt hier aan flarden geschreven. Het bloederige bedrijf van een slachterij en de ruige omgeving tonen het tegendeel. Maar de massa die daar ter wille van haar dagelijkse vleesportie de ogen voor sluit evenzeer. Of zoals het verhaal eindigt: ‘Iedereen heeft bloed aan zijn handen, wie doodt en wie eet. Niemand gaat vrijuit’.
 
Dit confronterende verhaal toont op zijn minst aan dat er tussen mens en dier ‘iets niet in balans is’. Het brengt geen vlammend betoog, maar reflecteert enkel de onmachtige zoektocht van Edgar naar helderheid in een door de mens gedomineerde kosmos. Ana Paula Maia werpt ons haar vragen voor de voeten met behulp van de weliswaar ruwe maar altijd rustige en bedaarde figuur van Edgar. Zij verliest zich niet in overbodige details, maar beperkt zich tot snapshots, momentopnames als het ware. Haar hele verhaal voert ze op in de tegenwoordige tijd, wat m.i. de kracht ervan nog aanzienlijk versterkt. Een boek dat aanspreekt, dat is nog het minste wat je erover kan zeggen.
  
Ana Paula Maia: De ziel in het bloed, Zirimiri Press, 2019, 123 p. ISBN 9789490042165. Vertaling van De gados e homens door Maartje De Kort. Distributie EPO

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 2, FEBRUARI 2020

Buiten beeld

Jurriaan van Eerten

De allegorische microfictie van Cynan Jones

Het landschap als een spiegel

De schrijver is een alleenstaande moeder

Hagar Peeters

Schelmen van het Oude Hof

Mateui I. Caragiale

Zon

Peter Verhelst

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 2, FEBRUARI 2020

De koudste winter

Tine Mortier, Alain Verster (ill.)

De man met de zeegroene ogen

Koos Meinderts, Sanne te Loo (ill.)

dier boek. ik lees van aas gier tot zee draak

Coco & June

Het beest met de kracht van tien paarden

Lida Dijkstra, Djenné Fila (ill.)

Stel dat...

Alastair Reid, JooHee Yoon (ill.)

naar overzicht


ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri