Nederlands proza

BOEKEN NR. 3, MAART 2020

Paul Claes: De kamerheer en de kanselier

door Jooris van Hulle

Aan Jan van Eyck en zijn beroemde schilderij De Maagd van Autun is blijkens de bibliografie die Paul Claes opneemt aan het slot van zijn ultrakorte verhaal De kamerheer en de kanselier al heel wat onderzoek gewijd. Het meesterwerk, ook gekend als de Rolin-Madonna, wordt door Paul Claes binnen de context van de ontstaansgeschiedenis ervan minutieus ontleed. En wat van de meester-speurneus binnen onze letteren verwacht mocht worden, wordt hier ook weer waargemaakt: hij slaagt erin onvermoede aspecten bloot te leggen die het werk in een nieuw daglicht stellen.
 
Boeiend aan zijn invalshoek is vooreerst dat hij van zijn analyse van het werk een verhaal maakt, met dialogen tussen de protagonisten en met psychologische beschouwingen die de schilder en zijn opdrachtgever in het volle daglicht stellen. Zo bv. deze bedenking waar het Van Eyck betreft: ‘Hij had de opdracht uit ijdelheid aanvaard, nu moest hij haar uit plichtsbesef volbrengen.’ En met een subtiele verwijzing naar De Heilige Maagd met kanunnik Van der Paele, dat andere meesterwerk van Jan van Eyck, deze eis die kanselier Rolin stelt: ‘Ik wil er niet uitzien als een afgeleefde kanunnik: voor mij geen groeven, geen rimpels en vooral geen grijze haren.’  
 
Bijzonder boeiend wordt het wanneer Claes de symboliek binnen het schilderij ontleedt: Van Eyck heeft als ‘pictor doctus’ overduidelijk niets aan het toeval overgelaten. En de manier waarop Van Eyck zelf een plaats komt opeisen in de afbeelding als de man met de rode kaproen en zijn werk heeft gesigneerd onder de vorm van een beeldraadsel, laat de toeschouwer van de 21ste  eeuw (weer) met andere ogen naar dit unieke Van Eyck-meesterwerk kijken.
 
Paul Claes: De kamerheer en de kanselier, Compagnie Paul Verrept, 2020, 31 p. ISBN 9789075995145. Distributie EPO

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 3, MAART 2020

Cliënt E. Busken

Jeroen Brouwers

De herdershut

Tim Winton

Onze verslaggever in de leegte. Ongedateerde dagboeken

Dimitri Verhulst

Tijd tussen de jaren

Urs Faes

Zij

Helle Helle

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 3, MAART 2020

De koffer

Chris Naylor-Ballesteros

De weglopers

Ulf Stark

Dit ga je niet geloven

Adam Baron, Benji Davies (ill)

Het vogeltje en andere Armeense sprookjes

Hovhannes Toemanjan, Harmen van Straaten (ill.)

Uit elkaar

Bette Westera en Sylvia Weve

naar overzicht


ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri