Nederlands proza

BOEKEN NR. 6, JUNI 2020

Jan Siebelink: Maar waar zijn de duiven dan

door Jooris van Hulle

Hugo Tempelman, hoofdfiguur in Maar waar zijn de duiven dan krijgt van zijn behandelende arts een brief mee waarin zou moeten te lezen staan wat hem precies mankeert en hoeveel tijd hij nog te gaan heeft. Tempelman negeert de brief, ‘ineens is er de gewaarwording op afstand van de wereld te zijn gezet’, en beslist van wat in zijn ogen de laatste dag zou kunnen zijn van zijn leven, in een achterwaartse blik terug te zien op wat het leven hem gebracht heeft: ‘herinneringen van lang geleden duiken op.’  
 
Cruciaal hierin staat de herinnering aan de momenten dat hij op vraag van zijn moeder onder een viaduct de koetsier moest opwachten om daar een brief overhandigd te krijgen. Blijkt dan dat de koetsier zijn vader was en op gezette tijden een som geld bezorgde om het zijn moeder en hem mogelijk te maken de financiële zorgen het hoofd te bieden. Als de koetsier komt te verongelukken wordt de jonge Hugo geadopteerd in het gezin van Hans en Margje Sievez, de (roman-)personages die de Siebelink-lezer heel vertrouwd moeten zijn na Knielen op een bed violen en andere romans.  
 
Velp, de kwekerij, de manier waarop Hans in de ban raakt van de broeders….: Siebelink raakt het, hoewel in de marge dit keer, allemaal weer aan. Wat de roman ontbeert, is de spanningskracht die van het andere werk van Siebelink duidelijk maakt hoe gedreven de auteur wel begaan is en was met zijn persoonlijk verleden. In wezen brengt Maar waar zijn de duiven dan een slap en weinig overtuigend relaas van wat Tempelman ervan gemaakt heeft in zijn leven. Er is zijn huwelijk met Ankie, er is de verhouding die hij is aangegaan met Pauline en later dan het ménage à trois met de beide vrouwen, er is zijn bezoek – nu ook herhaald op deze misschien wel ultieme dag van zijn leven - aan het (letterlijk) aan de grens gelegen megabordeel ‘Serre chaude’ (een verwijzing overigens naar Maeterlinck)…  
 
Wat en aantal metaforisch beladen scènes zou moeten opleveren, verzandt in melige en ongeloofwaardige situaties. Het moment bv. dat Pauline in het leven van Tempelman verschijnt: ze ontmoeten elkaar aan een bushalte en niets belet beiden al direct hun diepste zielenroerselen te uiten. Pauline moet naar een papieren servet grijpen, zo direct wordt ze aangegrepen door wat Hugo haar vertelt:
 
‘in mijn hoofd noteer ik je woorden, je gelaatsuitdrukkingen, die steeds veranderen. Hugo, je zit al in mijn bloed. Wat ik nu zie, zag ik vanmorgen al toen je op me toeliep. Je hebt een mooi loopje.’
 
Dat Pauline die laatste dag in Hugo’s leven weer opduikt, nu als boeddhistisch monnik, is weer al zo’n ongeloofwaardige wending binnen de roman. Met het aan Cioran ontleende motto (‘Les souces d’un écrivain, ce sont ses hontes’) kadert Siebelink zijn roman binnen het motief van schuld en schaamte. Of, zoals Pauline het bij hun weerzien na zovele jaren, verwoordt: ‘Ik denk dat wij beiden schaamte, schuld , zonde, dieper kunnen voelen. Je kunt het een voordeel van onze diepreligieuze opvoeding noemen. Het kan ook heel lastig zijn.’
 
Het staat er zoals het er staat, weinig of niets aan de verbeelding overlatend. Lastig inderdaad, ook voor de lezer.
 
Jan Siebelink: Maar waar zijn de duiven dan, Amsterdam, De Bezige Bij, 2020, 249 p.
ISBN 9789403182902. Distributie Standaard Uitgeverij 

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 7, JULI 2020

Brieven in de nacht

Hoda Barakat

De onvolmaakten

Ewoud Kieft

De poort

Natsume Sōseki

Het verschroeide land

Emiliano Monge

Ieder zijn eigen meer

Nenad Joldeski

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 7, JULI 2020

Dick Bruna

Bruce Ingman, Ramona Reihill

Het boek van Jongen

Catherine Gilbert Murdock, Ian Schoenherr (ill.)

Ik heet Reinier en ons huis is afgebrand

Joke van Leeuwen

Offerkind

Rob Ruggenberg

Vogel Vliegop

Julia Donaldson, Catherine Rayner (ill.)

naar overzicht


ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri