Non-fictie

BOEKEN NR. 2, FEBRUARI 2021

Harald Jähner: Wolfstijd. Duitsland en de Duitsers 1945-1955

door Jo Vanderwegen

Vijfenzeventig jaar geleden eindigde de nachtmerrie van de Tweede Wereldoorlog. Een gelegenheid om nog eens stil te staan bij de gevolgen voor Duitsland zélf van deze ongekende destructie op mondiaal niveau. Voor heel wat Duitsers waren immers de jaren onmiddellijk volgend op de overgave nóg erger dan de oorlogsellende zelf: de steden lagen in puin, de voedselvoorziening stokte, ongecontroleerde bendes roofden en plunderen, massaverkrachtingen door soldaten van het Rode Leger joegen iedere vrouw angst aan.   

In vergelijking met het aantal boeken en documentaires over de oorlog zélf, valt de hoeveelheid vlot toegankelijke informatie over het Duitse naoorlogse leven in het niet. Met Wolfstijd. Duitsland en de Duitsers 1945-1955 probeert journalist en bijzonder hoogleraar Harald Jähner hier verandering in te brengen. Vijfhonderd pagina’s trekt hij uit om het te hebben over het puinruimen, de (her)opstart van het culturele leven, de zoektocht naar voedsel, het afrekenen met ex-Nazi’s, de geldeconomie, enzoverder: zowat alle aspecten van het dagelijkse leven komen aan bod. Qua volledigheid is een beter boek nauwelijks denkbaar.
 
Wolfstijd neemt een vlotte start. Harald Jähner let er heel goed voor op dat zijn verhaal geen theoretische geschiedenisles blijft. Daartoe doorspekt hij zijn relaas met talrijke citaten uit dagboeken, gedichten en brieven, zodat het geheel ook bijzonder persoonlijk van toon wordt, iets wat te vaak ontbreekt in andere werken. Daarenboven voorziet hij in een grote hoeveelheid kwalitatief fotomateriaal, onontbeerlijk voor een correcte voorstelling van het geheel. In de tweede helft verliest Wolfstijd wat vaart en kan Jähner de lezer niet in dezelfde mate op sleeptouw nemen. Dat komt omdat het boek in de laatste hoofdstukken worstelt met het gebrek aan een wat groter narratief waardoor de lezer niet altijd geprikkeld blijft om verder te blijven lezen – de hoofdstukken staan soms wat op zich en lijken gerecupereerd uit eerdere voorbereidingen. De uitgebreide aandacht die sommige onderwerpen en/of individuen krijgen (bv. Beate Uhse, Willi Baumeister) doet wat arbitrair aan en gaat ten koste van interessantere onderwerpen, zoals bv. het lot van de vele oorlogswezen of de industriële demontagepolitiek van de Sovjets.
 
Maar dat alles neemt niet weg dat Wolfstijd een verzorgd uitgegeven werk is; Jähners heldere en warme schrijfwijze komt door de vlotte vertaling daarbij duidelijk tot zijn recht. De bekroning van Wolfstijd op de Leipziger Buchmesse in 2019 zorgde er mee voor dat zijn boek tot een wereldwijd succes uitgroeide. Opmerkelijk, want het gelijkaardige (en trouwens zeer sterke) Zwischen Ende und Anfang van Wolfgang Brenner kreeg bij zijn verschijnen vier jaar geleden een pak minder aandacht. Wat er ook van zij, Jähners Wolfstijd kan er maar zijn voordeel mee doen, en de lezer ook!
 
Harald Jähner: Wolfstijd. Duitsland en de Duitsers 1945-1955, De Arbeiderspers, Amsterdam 2020, 512 p. ISBN 9789029541138. Vertaling van Wolfszeit: Deutschland und die Deutschen 1945-1955 door Anne Folkertsma en Jantsje Post. Distributie L1M Books

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 3, MAART 2021

Al het blauw

Peter Terrin

De andere kant van de zee

António Lobo Antunes

De eenzaamheid in het leven van Lydia Erneman

Rune Christiansen

Lettipark

Judith Hermann

Revolusi. Indonesië en het ontstaan van de moderne wereld

David van Reybrouck

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 3, MAART 2021

Hallo nu

Jenny Valentine

Kleintje

Barbara de Wolf

Meneer Droste van het Kinderboekenmuseum

Sjoerd Kuyper, Sylvia Weve (ill.)

Op een koude winternacht

Jean E. Pendziwol, Isabelle Arsenault (ill.)

Toen ik de sterkste was

Jason Reynolds

naar overzicht


ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri