Adolescenten

JEUGDBOEKEN NR. 3, MAART 2017

Inés Garland: Steen, papier, schaar

door Lies Lavrijsen

14+ - Steen, papier, schaar is de eerste roman van de Argentijnse journaliste en schrijfster Inés Garland die in het Nederlands vertaald werd. Het boek werd in zowel thuisland Argentinië als Duitsland uitgeroepen tot beste jeugdroman van het jaar.  Volledig terecht, overigens: deze magistraal opgebouwde en rijk geschakeerde coming-of-ageroman kan absoluut concurreren met de toevloed aan young adults die uit de Engelstalige landen hun weg naar ons taalgebied vinden.

Centraal in de roman staat Alma, een meisje uit Buenos Aires. Bij het begin van het boek is ze een jaar of tien. Alma’s ouders hebben net als zoveel welstellende stedelingen een weekendhuisje op een eiland in de rivierdelta van de Paraná. De rivier geeft ritme aan het leven van de eilandbewoners: nu eens woest, dan weer gezapig, maar altijd aanwezig en onophoudelijk in beweging. Alma brengt haar vakanties grotendeels door op en in het water, samen met haar vriendinnetje Carmen en diens broer Marito, beide kinderen van een lokale vissersfamilie. Door de prominente aanwezigheid van de rivier baadt het eerste deel van het boek in een idyllische, magisch-realistische sfeer, die nog versterkt wordt door het beeldrijke en soms symbolische taalgebruik van Garland.
 
Gaandweg sijpelt de veel minder dromerige realiteit van de volwassenen echter in de wereld van de personages binnen. De moeder van Carmen en Marito komt een babybroertje afleveren bij hun oma en verdwijnt daarna met de noorderzon. Alma raakt gefascineerd door een sensuele Hongaarse die zich op het eiland gevestigd heeft en een passionele, maar gedoemde affaire heeft met Carmens opvliegende oom Tordo. Ze wordt zich bewust van haar eigen gevoelens voor Marito, maar kan daar geen uiting aan geven. In een poging aansluiting te vinden bij haar rijke, verwende klasgenootjes uit Buenos Aires zal ze Carmen zelfs verraden, waardoor die zich resoluut van haar afkeert. Deze gebeurtenis vormt een breekpunt in het boek: Alma is haar onschuld definitief kwijt.
 
Het tweede deel van het boek speelt zich vooral af in Buenos Aires, waar Alma de middelbare school afmaakt en Marito ondertussen studeert. Intussen heeft Jorge Videla de macht gegrepen en hoewel die gebeurtenis maar zijdelings belicht wordt, zijn de gevolgen voor de hoofdpersonages ingrijpend. Garland gooit dromerige sfeer en beeldende stijl van het eerste deel helemaal om. De verhaallijnen verharden en Alma’s mijmeringen worden doortrokken van een stille wanhoop. Alma’s ouders steken doelbewust hun kop in het zand als het over politiek gaat en ook Alma lijkt zich lange tijd van geen kwaad bewust, maar voor Marito, die actief is in een studentenbeweging, is dat geen optie. In een gruwelijke ontknoping wordt Alma hardhandig met de werkelijkheid geconfronteerd en moet ze opnieuw kleur bekennen.
 
Deze aangrijpende en intelligente roman behandelt thema’s als vriendschap, ontluikende seksualiteit, klassenverschillen en politiek activisme op een indringende manier. Een diepgaande leeservaring en een must read die de historische Argentijnse context ver overstijgt.
 
Amsterdam : Querido 2016, 214 p. Vert. van Piedra, papel o tijera door Corrie Rasink. ISBN 9789045119878. Distributie: WPG Uitgevers 

deze pagina printen of opslaan



‚Äč
ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri