Adolescenten

Salla Simukka: Spoorloos

door Jürgen Peeters

14+ - Voor haar romans Spoorloos en Een andere wereld ontving Salla Simukka vorig jaar nog de Topelius Prize, Finlands oudste jeugdliteraire prijs. De boeken vormen een tweeluik over hoogtechnologische experimenten waarbij jongeren zonder hun medeweten in een virtuele wereld gebracht worden. Deze beproevingen hebben als doel de jongeren uit te dagen, hun depressiviteit te laten overwinnen en de waarde van vriendschap te laten ervaren. De vijftienjarige Emmi Aalto lijkt de geknipte kandidate: ze heeft weinig vrienden noch specifieke talenten. Het meisje vlucht in verhalen en de auteur integreert herhaaldelijk fragmenten uit sprookjes van de gebroeders Grimm en H.C. Andersen. Emmi verzeilt zonder het te beseffen in een virtuele wereld en lijkt samen met lotgenoten Onerva en Atro alleen op de wereld. Het drietal trekt op roadtrip door Finland en sluit zich uiteindelijk aan bij een groep ‘overblijvers’ die een minimaatschappij met eigen regels gecreëerd heeft.
Spoorloos leest zo als een wat ongeïnspireerde mix van Michael Grants ‘Gone’ en Heer der vliegen van William Golding. De plot biedt wel kansen, maar Simulla gaat zich te buiten aan expliciteringen: elke gedachte en handeling van Emmi wordt eindeloos uitgesponnen en geanalyseerd. Haar angsten en onzekerheden worden uitvergroot zonder dat Simukka er diepgang in aanbrengt. Emmi, Onerva en Atro verliezen zich in jeugdherinneringen en pseudo-filosofische gesprekken over lotsbestemming, anarchie en democratie. Simukka slaagt er ook nergens in om de virtuele wereld realistisch in beeld te brengen.
Het tweede deel, Een andere wereld, bestaat uit de biecht van Samuel Järvi aan Emmi in flashback. Samuel werd gerekruteerd door een bedrijf dat zich specialiseert in extreme vormen van speltherapie. Wanneer Emmi totaal onwetend in de virtuele wereld wordt binnengeloodst, is Samuel haar persoonlijke begeleider vanuit de ‘echte wereld’. Tegenover de andere medewerkers ontpopt Samuel zich al snel tot de stem van het geweten. Hij reconstrueert de gebeurtenissen uit Spoorloos grotendeels vanuit zijn perspectief, doet aanvullingen en verklaart ongerijmdheden. Deze invalshoek was mogelijk interessant geweest, ware het niet dat de auteur hele scènes opnieuw vertelt.
Het hele relaas resulteert in een ongeïnspireerd verhaal, met een ongeloofwaardig snelle afwikkeling en een happy end. Het verwondert me dan ook dat de auteur bekroond werd met de prijs voor het beste Finse jeugdboek.


Salla Simukka, Spoorloos, Clavis Hasselt, 2013, 168 p., € 17,95. ISBN 9789044820812. Vert. van: Jäljellä door Sophie Kuiper

Oorspronkelijk verschenen in de Leeswelp 2013

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 5, MEI 2020

De lus

Martha Heesen

In galop het duister in

Baltasar Porcel

Jaag je ploeg over de botten van de doden

Olga Tokarczuk

Melancholie II

Jon Fosse

Verdwijnpunt

Wytske Versteeg

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 5, MEI 2020

De fantastische vliegwedstrijd

Tjibbe Veldkamp, Sebastiaan Van Doninck (ill.)

De verhuisdieren

Pieter van den Heuvel

Doe die deur dicht

Koen Van Biesen

Dokter Vos

Daan Remmerts de Vries

Waar mijn vrienden wonen

Cláudio Thebas, Violeta Lópiz (ill.)

naar overzicht


ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri