Vanaf negen jaar

Mario Urbanet (sam.): Kleine sprookjes om te dromen

door Lien Fret

10+ - Bij de eerste aanblik van Kleine sprookjes om te dromen en Kleine sprookjes om te lachen verwacht je twee weinig kwalitatieve commerciële uitgaven. Maar met een mix aan sprookjes van over de hele wereld en een gevarieerd aanbod aan (zij het niet altijd even geslaagde) illustratiestijlen overtreffen de bundels de verwachtingen. De verhalen zijn stuk voor stuk uitgesproken moraliserend — het zijn dan ook bewerkingen van traditionele volkssprookjes mét een expliciete moraal op rijm — maar ze charmeren door hun exotisme en onwankelbare logica; de wereld is aan de durvers, maar boontje komt ook telkens weer genadeloos om zijn loontje. In Kleine sprookjes om te lachen vergaat de egoïstische, leugenachtige en opportunistische hoofdpersonages het lachen. Maar ook een enkele goedgelovige ziel die het eigenlijk niet verdient, moet het bekopen, want wie arm is, moet slim zijn. En moet groots durven dromen, zo blijkt.
Hoewel sommige sprookjes afkomstig zijn van buiten het Europese continent, zijn bekende sprookjeselementen uit ons Westers erfgoed nooit ver weg. Zo doet het Siberische sprookje ‘De drie wensen van de visser’ denken aan een heleboel Europese volkssprookjes waarin eveneens drie wensen worden verspild — Charles Perraults ‘De dwaze wensen’ verklapt die verspilling al in de titel. Maar in Kleine sprookjes om te lachen lacht de wensende visser wel degelijk laatst. Hij kan niet anders dan zijn laatste wens verspillen aan zijn echtgenote, wiens neus door zijn toedoen in een enorme worst is veranderd, maar ‘[…] sinds die dag durfde zijn vrouw hem het leven niet meer zuur te maken. Ze had gezien waartoe hij in staat was.’ ‘De tsaar die van verhalen hield’ en die vertellers wiens repertoire uitgeput is een kopje kleiner maakt, roept dan weer associaties om met het kaderverhaal van ‘De vertellingen van duizend-en-een-nacht’. De tsaar wil alleen maar nieuwe verhalen horen, tot een jonge verhalenverteller hem te slim af is. Wanneer de tsaar beweert zijn verhaal al te kennen, geeft de verteller er een wending aan die hem heel voordelig uitkomt. De tsaar wil geen gezichtsverlies lijden en moet dus wel tegemoetkomen aan de snuggere jongeman.
Waar het er in Kleine sprookjes om te lachen hard om hard aan toe gaat, worden in Kleine sprookjes om te dromen mensen en dieren die durven dromen beloond. Geluk ligt soms voor het grijpen, maar je moet eerst groots durven dromen. En opnieuw moeten naïeve zielen eraan geloven. In het Indiase sprookje ‘Het almachtige gebed’ wil een vrijgevige man bovennatuurlijke krachten verwerven om anderen te kunnen helpen. Maar na 25 jaar studeren om een wijs man te worden, blijft de jongen naïef; hij wekt met zijn ‘almachtige gebed’ een tijger opnieuw tot leven en wordt opgepeuzeld.
Om deze bundels te kunnen smaken, moet je een zekere toleratie hebben voor spreekwoorden; de sprookjes staan er namelijk bol van. Op basis van hun thematiek en moraal lenen ze zich er dan ook uitstekend toe. Maar hun boodschap is gelukkig niet altijd even eenduidig en ook als geheel scheppen de sprookjes een genuanceerder beeld van de werkelijkheid dan je verwacht.

Mario Urbanet (sam.), Kleine sprookjes om te dromen, Ballon Antwerpen, 2013, 48 p., ill. € 12,95. ISBN 9789037489651. Vert. van: Petits contes pour rêver. Distributie: Ballon Media

Oorspronkelijk verschenen in de Leeswelp 2013

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 9, OKTOBER 2020

De Ghanese diaspora in het werk van Yaa Gyasi

Ontworteling en identiteit

De opgang

Stefan Hertmans

Het hele leven

Bart Moeyaert, Peter Van den Ende (ill.)

Het huis met de kersenbloesem

Sun-mi Hwang

Het leven speelt met mij

David Grossman

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 9, OKTOBER 2020

De lijst van dingen die niet zullen veranderen

Rebecca Stead

Dier vrienden. Een boek vol beestige duo's

Coco & June

Het geheim van de tuin

Jan Paul Schutten, Joris Bijdendijk, Floor Rieder (ill.)

Over het werk van Joukje Akveld

Speels, scherpzinnig en met heldere inzichten

Stilte heeft een eigen stem

Ruta Sepetys

naar overzicht


ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri