Vanaf negen jaar

JEUGDBOEKEN NR. 11, DECEMBER 2019

Peter Brown: De wilde robot

door Henk van Viegen

9+ - Een deel van de lading van een vrachtschip wordt, als gevolg van een orkaan, op een eiland geworpen. In een van de kratten zitten gloednieuwe robots, slechts eentje komt er ongeschonden vanaf. Door een volkomen toevallige beweging van een bange zeeotter gaat Rozzum unit 134 aan. Roz, zoals zij zich voorstelt, gaat op verkenning en geeft zichzelf de opdracht een betere robot te worden. De wilde dieren op het eiland dopen haar al snel ‘het monster’ en gaan haar uit de weg. Totdat ze een ander dier een dienst verleent en het zelfs tot moeder schopt door een ganzenei te redden.  
 
Het helpt daarbij erg dat Roz een handig brein heeft en daarmee snel de gezamenlijke taal van de dieren leert te gebruiken. Na een tijdje is Roz volledig geaccepteerd, helemaal als er sprake is van een extreem strenge winter en zij een burchtenprogramma opzet, met handige en veilige vuurtjes voor binnen. Aangezien iedereen eendrachtig meewerkt, kunnen we langzamerhand spreken van een soort paradijsje. In de discussies met de dieren komt Roz tot het inzicht dat het wel haar doel zal zijn anderen te helpen.  
 
Brown kwam op het idee voor dit boek, zo schrijft hij achterin, door zijn observatie dat dieren zo’n voorspelbaar gedrag hebben en zulke strakke routines ‘dat het soms bijna … robotachtig is.’ Het diereninstinct als computerprogramma! De ‘geboorte’ van de robot krijgt in de handen van Brown, zowel in de tekst als op de illustratie, de allure van die van Venus, met het verpakkingsmateriaal als het schuim van de zee.  
 
Peter Browns almachtige verteller neemt de lezer werkelijk op schoot en spreekt hem gezellig en vriendelijk toe in zinnen als ‘Weet je wie die gesprekken nog het leukst vond? Onze robot Roz.’ Of ‘Je had vast al door dat…’ Wil je dit boek waarderen, dan zul je ook over bepaalde zaken niet te moeilijk moeten doen. Een dier (de oude schildpad) dat het veranderende klimaat met je doorneemt, dieren die een vuurtje leren stoken (Roz als Prometheus). Verder moet je zo sportief zijn mee te gaan met de inconsequenties van het robotbrein. Soms weet dat dingen die nog niet ‘ervaren’ zijn en er is een poging gedaan de robot van een geweten, ongerustheid en geluksmomenten te voorzien. Brown ontkomt ook niet aan het cliché dat de indringer Roz na leerling geweest te zijn bij de handige beesten een soort leider wordt.  
 
Brown illustreerde zijn verhaal ruimhartig en trefzeker, in zwartwit. De dieren wat kinderlijk en schematisch, maar de prenten waarop een robot te zien is, zijn meestal erg sterk, zeker als ze gezet worden in of tegen de (overweldigende) natuur.  
 
Aan het slot moet Roz het eiland verlaten om haar vrienden niet in gevaar te brengen. Ze neemt zich echter heilig voor terug te keren naar het vrije en wilde eilandleven, daarmee een vervolg op dit verhaal voorbereidend. En jawel, dat vervolg is er: The Wild Robot escapes (2018), wellicht straks ook in vertaling.
 
Peter Brown: De wilde robot, Querido, Amsterdam 2019, 280 p. : ill. ISBN 9789045124025. Vertaling van The Wild Robot door Annelies Jorna. Distributie L&M Books

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 9, OKTOBER 2020

De Ghanese diaspora in het werk van Yaa Gyasi

Ontworteling en identiteit

De opgang

Stefan Hertmans

Het hele leven

Bart Moeyaert, Peter Van den Ende (ill.)

Het huis met de kersenbloesem

Sun-mi Hwang

Het leven speelt met mij

David Grossman

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 9, OKTOBER 2020

De lijst van dingen die niet zullen veranderen

Rebecca Stead

Dier vrienden. Een boek vol beestige duo's

Coco & June

Het geheim van de tuin

Jan Paul Schutten, Joris Bijdendijk, Floor Rieder (ill.)

Over het werk van Joukje Akveld

Speels, scherpzinnig en met heldere inzichten

Stilte heeft een eigen stem

Ruta Sepetys

naar overzicht


ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri