Vanaf negen jaar

JEUGDBOEKEN NR. 9, OKTOBER 2020

Anna Woltz: Ik kan nog steeds niet vliegen

door Liesbeth Verlinden

9+ - Nederland, zomer 1945. Honderden kinderen worden op bussen gezet om drie maanden door te brengen in gastgezinnen in Denemarken. Daar moeten ze aansterken, na de zware oorlogsjaren die Nederland onder meer met een voedseltekort hebben achtergelaten. Onder hen vinden we Luuk, een jongen van dertien die vastbesloten is om te profiteren van zijn ongekende vrijheid. 'Hij kan doen wat hij wil. Hij heeft het overleefd'. Maar op Luuks vakantiegevoel wordt snel een domper gezet, wanneer blijkt dat hij zijn gastgezin moet delen met zijn landgenootje Ida — een meisje dat zich vreemd gedraagt, alsof de oorlog nog steeds bezig is.    

'Het is voorbij nu. Maar het is niet goed gekomen. Ik kan nog steeds niet vliegen.'
 
En ook binnen het gastgezin is niet alles koek en ei. De zestienjarige Kirsten is een prachtige en goedlachse meid, maar ze maakt wel aan de lopende band ruzie met haar vader. De tegenstellingen tussen de relatieve rust in Denemarken en de individuele oorlogstrauma’s, zullen een blijvende indruk laten op alle betrokkenen.
 
Oorlog blijft een geliefkoosd onderwerp voor jeugdschrijvers, hoewel het zich voor de jonge lezers ver van hun bed afspeelt. In het Nederlandse taalgebied wordt nog regelmatig teruggegrepen naar de Eerste en de Tweede Wereldoorlog. Anna Woltz concentreert zich op een specifieke episode vlak na het einde van de Tweede Wereldoorlog, een wat vergeten stukje Nederlandse geschiedenis. De drie maanden die de kinderen ver van huis, tussen compleet onbekenden en in eerste instantie met een taalbarrière doorbrengen, vormen aanleiding tot een mooie analyse van opgroeien en van traumaverwerking. Ida kan uiteindelijk onder ogen zien dat haar vader in Duitsland gestorven is en nooit meer terugkomt. Luuk slaagt erin om zijn moeder te vergeven dat ze ontrouw was toen ze verzetssoldaten verpleegde. De Deense familie accepteert ten slotte dat hun ongehuwde dochter een kind ter wereld zal brengen.
 
Traumaverwerking speelt een minstens even grote rol als de volwassenwording van Luuk en Ida en de thematiek overstijgt de oorlogssetting. De manier waarop vooral Luuk en Ida leren omgaan met de harde waarheden van de echte wereld, elk op hun eigen manier, maakt het boek authentiek en pakkend. Doordat de hoofdstukken afwisselend het perspectief van de jongen en het meisje volgen, zien we ook dat vergelijkbare omstandigheden niet op iedereen hetzelfde effect hebben. Dat Luuk en Ida desondanks een hechte band ontwikkelen, geeft deze niet altijd even vrolijke jeugdroman toch een happy ending.
 
Herdruk van een sterke roman uit 2012 waarvoor Anna Woltz haar eerste Thea Beckmanprijs kreeg – er volgt in 2015 nog een voor Mijn bijzonder rare week met Tess.
 
Anna Woltz: Ik kan nog steeds niet vliegen, Querido, Amsterdam, 184 p. ISBN 9789045125190. Distributie L&M Books 

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 9, OKTOBER 2020

De Ghanese diaspora in het werk van Yaa Gyasi

Ontworteling en identiteit

De opgang

Stefan Hertmans

Het hele leven

Bart Moeyaert, Peter Van den Ende (ill.)

Het huis met de kersenbloesem

Sun-mi Hwang

Het leven speelt met mij

David Grossman

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 9, OKTOBER 2020

De lijst van dingen die niet zullen veranderen

Rebecca Stead

Dier vrienden. Een boek vol beestige duo's

Coco & June

Het geheim van de tuin

Jan Paul Schutten, Joris Bijdendijk, Floor Rieder (ill.)

Over het werk van Joukje Akveld

Speels, scherpzinnig en met heldere inzichten

Stilte heeft een eigen stem

Ruta Sepetys

naar overzicht


ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri