De fotografie van Teun Voeten

De Nederlandse oorlogsfotograaf Teun Voeten (°1961) is van opleiding antropoloog. Gaandeweg groeide zijn interesse voor fotografie en hij studeerde naast zijn studies antropologie en filosofie in Leiden ook aan de School of Visual Arts in New York. Zijn praktische leerschool kreeg hij door als student zijn oom, de vermaarde architectuurfotograaf Sybolt Voeten, te assisteren.Brussel en New York (waar hij zijn eerste stappen in de fotojournalistiek zette) zijn met de jaren de twee thuisbasissen geworden vanwaar hij zijn blik op de wereld richt. Begin jaren negentig volgde hij de conflicten in voormalig Joegoslavië, Haïti en Rwanda op de voet voor de internationale pers. In de tweede helft van het decennium richt Voeten zijn pijlen meer op de zogenaamde ‘vergeten’ oorlogen van Colombia, Soedan, Afghanistan en Sierra Leone.

Opvallend is de sterke antropologische inslag van zijn fotografie, die stevig in de verf gezet wordt door verschillende projecten die hij in de loop van zijn carrière uitwerkte over onder meer de goudzoekers in het Andesgebergte, een dakloze gemeenschap in een oude spoorwegtunnel in Manhattan of de kindsoldaten van Sierra Leone. Uitgaven als Tunnelmensen (1996), A ticket to: Bosnië, Soedan, Rwanda, Afghanistan, Sierra Leone (1999), How de body? : hoop en horror in Sierra Leone (2000), en het recent verschenen Narco Estado: drug violence in Mexico, geven een beeld van een betrokken fotograaf, met oog voor de menselijke dimensie, die verder kijkt dan de beelden die hij schiet. Als documentair fotograaf wil Voeten namelijk de (sociale, politieke en historische) context van het gefotografeerde toelichten, wat naast zijn boeken talloze artikels voor kranten en tijdschriften opleverde.

In Narco Estado valt Voeten weliswaar terug op de antropoloog Howard Campbell (Drug War Zone) en de Mexicaanse auteur Javier Valdez Cardénas (Clipped Wings) om de documentaire context te geven van het escalerende druggeweld in Mexico. Toch kruipt hij zelf nog in de pen om zijn visie op de problematiek weer te geven, vanuit het standpunt van een oorlogsfotograaf: ‘Having worked mostly in social-political conflicts, many friends and colleagues wondered why I focused on what they interpreted as a marginal criminal problem. The drug violence in Mexico, however, is not an isolated case of gang warfare. It has immense social and political implications. The erosion of a civil society and its gradual takeover by organized crime, the nascency of a new class of excluded and disposable people that choose a criminal career that ends in certain death, the devaluation of human life; all these elements present a nightmarish scenario how our future could look like.’

Teun Voeten brengt met Narco Estado een aangrijpende fotoreportage die het drugsgeweld, de maatschappelijke ontwrichting en de acties van de (militaire) politie verbeelden. Daarbij volgt hij geenszins de grensverleggende drang naar spectaculaire beelden van verminkte lijken, die de lokale Mexicaanse pers teisteren. Centraal staat het reilen en zeilen in het grensstadje Ciudad Juárez, dat verstikt wordt in de wurggreep van rivaliserende drugskartels die grof geld verdienen met de drugshandel naar de Verenigde Staten. Wat in 2007 nog de dodelijkste stad ter wereld was (24 doden per dag), zou vandaag een heropleving kennen (‘slechts’ één dode per dag). Alleen zou het geweld zich intussen over heel Mexico verspreid hebben… Teun Voeten: Narco Estado, Lannoo Tielt, 2012, 143 p., ill. ISBN 789401404075





© 2020 | MappaLibri