Poëzie

BOEKEN NR. 7, SEPTEMBER 2025

Hans Van Miegelbeek: Een halte in de stroom

door Erick Kila

Ergens in zijn debuut schrijft Hans Van Miegelbeek ‘als dichter hou je halt in de stroom’. Die regel is dubbelzinnig. Gaat het om niet langer meedoen met de kudde of om pas op de plaats maken om de stroom te observeren en te overpeinzen? De bundel Een halte in de stroom is in ieder geval wel een voorbeeld van wat voor veel poëzie van oudere dichters geldt: de behoefte om min of meer evaluerend terug te blikken. De bijna fysieke gewaarwording van een stroom dient zich immers vooral aan als je al een poos bent meegesleurd door de gang der dingen en door de tijd. Het is een maatschappelijke en filosofische waarheid: panta rhei. ‘Alles stroomt’, wist Heraclitus al ca. 600 vóór Christus. Alles verandert voortdurend. Als je er, letterlijk, bij stil staat, kun je het zien.
 
Van Miegelbeek (Gent, 1966) zoekt als dichter plekken terzijde van de stroom. Tegelijkertijd is hij zich ervan bewust dat het stromende water zich niet laat bedwingen. Het is een besef dat veel van zijn gedichten een melancholieke glans geeft. Levenservaring kan, mits onnadrukkelijk ingezet, een filosofisch tegengif opleveren voor de niet te stuiten blinde pragmatische vaart van het leven.
 
‘[…]
als dichter hou je halt in de stroom
raap je op, maak je regels
 
met een gevallen woord verleg je
een kei die zomaar doet golven
 
het water laat zich niet bedwingen
het zingt en klinkt voortdurend anders’
 
Het is uiteraard de kunst om het terugblikken in balans te brengen met een vorm van ‘actuele’ eigenzinnigheid. Niet verzanden in het persoonlijke voorbije, maar ook verrassend wenden naar het minder persoonlijke. Bij dit late debuut is het mijmerende oververtegenwoordigd. Ja, de voorraadkamer van de geest wordt nu eenmaal gemakkelijk een stapelplaats van herinneringen. De meer ‘objectieve’ gedichten in deze bundel vind ik het meest interessant. ‘Leie metamorfoses’ is een goed voorbeeld.
 
‘stenen krijgen in elke bocht een eigen kleur
een rivier vloeit uit tot penseelstreek
 
verboden blaasjes in de verf spartelen
tot zwemmers, druppels klappen in tot bootjes
 
pas na drogen krijg je een kader
later een gouden rand voor wie na je komt
[…]’  
 
De impressionistische virtuositeit van de Leie-schilders wordt hier tastbaar en tijdloos.
 
Als Van Miegelbeek de wereld buiten hem observeert, komt hij met sterke beelden en een gevoel voor tegenstellingen. In ‘Zakman’ voert hij een bekende Gentse dakloze ten tonele.
 
‘rijzig als een Christus op gescheurde benen
draagt hij zon, regen en de geur van vergeten dagen
met zich mee in gesponsorde zakken
 
achter hem geen spoor, wat nadert komt in nevel
de kronkel in zijn stem, er volgt geen uitleg
zijn thuis een tramhalte met een gapend dak
steengoed is de bank als brits voor wie niet weegt
een deken van karton en plastic verhult de ijzige nacht  
 
tram één glijdt aan in rood, geel en roze
als was het een invitatie voor een feest
[…]’
 
Christus op gescheurde benen: het is niet helemaal te begrijpen, maar wel waarachtig. Dat is natuurlijk een kenmerk van interessante poëzie. Iets dat niet helemaal te begrijpen is, maar wel goed aanvoelt. Ben benieuwd op welk spoor Van Miegelbeek verder gaat.
 
Hans Van Miegelbeek: Een halte in de stroom, Archipel, Herzele 2025, 61 p. ISBN 9789090397818



deze pagina printen of opslaan