Poëzie
BOEKEN NR. 8, OKTOBER 2025
Lisette Lombé: Met kinderogen
door Dirk De Geest
Lisette Lombé is de huidige Dichter van
België (voorheen Dichter des Vaderlands, maar die titel past niet meer in de
huidige tijd), en als gevolg daarvan krijgt haar Franstalige werk ook in het
Nederlandse taalgebied terecht meer aandacht. Het Poëziecentrum (dat haar
mandaat begeleidt) publiceerde onlangs de vertaling van de bundel A hauteur
d’enfant (2023). Katelijne De Vuyst koos voor Met kinderogen, een
titel die goed weergeeft dat deze gedichten bewust kiezen voor een kinderlijk
perspectief. Dat betekent dus niet dat het hier om kinderpoëzie gaat, ook al
suggereren de speels uitgevoerde illustraties en de vormgeving dat misschien.
Dat dubbele
perspectief, van het kind én de volwassene, is cruciaal voor de opbouw van de
bundel. Korte gedichten in hoofdletters roepen de wereld op van de volwassene,
die het kind (in haarzelf) aanspreekt vanuit een onmiskenbaar heimwee. In de
geïdealiseerde kindertijd is er sprake van een grote ontvankelijkheid en een
spontaneïteit die de volwassene gaandeweg heeft verloren door maatschappelijk
conformisme. Deze gedichten appelleren aan de vijf zintuigen om uit te monden
bij het verstand en de verlangens. Dat contrast tussen de oudere blik en het
kinderlijke perspectief wordt in de andere verzen opgevangen doordat de zintuigen hier de kinderlijke blik
presenteren, zij het dat de woordkeuze (en ook wel de gekozen details) toch
weer de achteraf-constructie van dat verleden verraden. Zo is er bijvoorbeeld
sprake van een oud ‘besje’ die aan de kassa van de supermarkt eerst bediend wil
worden. De illusie van naïeve romantiek wordt telkens doorprikt door dissonante
beelden: de dakloze, de ruzies tussen de ouders… Het zijn elementen die het
kind wel degelijk opmerkt en enigszins kan duiden. Op die manier ligt de
klemtoon in deze bundel niet alleen op het contrast tussen beide leefwerelden
maar ontstaat er ook een nauwe verwantschap. Het kind ervaart veel meer dan de
volwassene wil toegeven, terwijl
omgekeerd de oudere dat kinderlijke verleden onmogelijk achter zich kan
laten.
De
sfeer in deze gedichten is intrigerend. Vooral de beeldentaal van Lombé blijft
boeien, de manier waarop zij de zintuigen als het ware tastbaar maakt in
woorden. De dubbele bodems in deze verzen dwingen de lezer tot nadenken, ook al
gaat het in feite om erg toegankelijke verzen. De kritiek is deels onderhuids,
maar niet mis te verstaan. Ook de illustraties laten bij nader toezien die
dubbelzinnigheid goed zien. De vormgeving van het kinderboek, met kleuren en
uitsnijdingen in het papier, brengt telkens nieuwe perspectieven op de
voorgrond. Met kinderogen is alleszins een geslaagd experiment van taal,
beeld en vorm.
Lisette Lombé: Met kinderogen,
Poëziecentrum, Gent 2025, 44 p. ISBN 9789056552824
deze pagina printen of opslaan