Nederlands proza

Bart Meuleman: De jongste zoon

door Tom Rummens

In De jongste zoon blikt Bart Meuleman terug op zijn verleden. Hij gaat op zoek naar wat hem als mens en als kunstenaar vormde. Het levert een uiterst fascinerend verslag op, dat soms bijna gênant persoonlijk is, maar waarin hij er ook in slaagt om die persoonlijke queeste naar identiteit en zingeving van op een afstand te beschouwen.
Meuleman werd geboren in Turnhout, waar het avontuur niet voor het grijpen lag. Je moest er zelf naar op zoek. Naar muziek die je niet op de radio hoort. Naar beeldende kunst die onmogelijk lijkt. Naar alles wat buiten de lijntjes kleurt. Meuleman zou graag thuiskomen in een grote stad, maar dat klinkt eenvoudiger dan het is. In De jongste zoon legt hij uit dat zoiets geen kwestie is van breken met het verleden en zonder meer iets nieuws beginnen. Meuleman is doortrokken van het bewustzijn dat het verleden in hem zit, dat zijn ervaringen hem gevormd hebben. De voorbeelden die hij aanhaalt, zijn talrijk. De romans van Leo Pleysier of de ontregelende gedichten van Hans Faverey. De platen van Nico en talloze duistere bands, en meer nog: de kunstzinnige hoezen van die platen. Het vroege theaterwerk van Jan Decorte. En de kritieken erop, uitgesproken in het legendarische radioprogramma Happening, door Wim Van Gansbeke, de recensent voor wie iedereen bang was.
Architectuur speelt een hoofdrol in De jongste zoon. Dat is misschien verrassend voor wie het werk van Meuleman volgt. Hij schreef dichtbundels en maakte kinderboeken, een televisiereeks (Duts, samen met Herwig Ilegems), maar is vooral bekend om zijn theaterstukken. Maar juist in de architectuur die hij beschrijft, vindt Meuleman de ultieme vertolking van het spel dat hem zo interesseert in kunst: het spel tussen wat mogelijk en onmogelijk is, tussen vernieuwingsdrang en conservatisme: tussen eerlijk blijven aan jezelf en plooien voor het grote succes. Het zijn zoektochten die Meuleman zelf als geen ander kent. Hij vindt ze terug in de bouwwerken van architecten als Paul Neefs, Jef Schellekens en Lou Janssen, en hij heeft daarbij een bijzondere fascinatie voor de huizen die deze mensen voor zichzelf bouwden, bouwsels die allicht hun meest persoonlijke handtekening dragen.
Met De jongste zoon schreef Meuleman een boek dat herkenbaar en tegelijk verhelderend zal zijn voor velen. In een bijzondere mengeling van autobiografie, essay en roman plaatst hij zich in het rijtje waarin we ook David Van Reybrouck (De plaag) en Joris Van Casteren (Lelystad en Het been in de IJssel) terugvinden.


Bart Meuleman, De jongste zoon, Querido Amsterdam, 2014, 287 p., ill. € 18,99. ISBN 9789021455228. Distributie: WPG Uitgevers

Oorspronkelijk verschenen in de Leeswolf 2014

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 9, NOVEMBER 2021

Baksteen

Femke Vindevogel

Brandingen

Paul Verrept

de Lach van de Sfinx

Frans Kuipers

Onder buren

Juli Zeh

Ons deel van de nacht

Mariana Enriquez

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 9, NOVEMBER 2021

Een leven vol kleur. Alles is kunst, als je maar goed kijkt

Cara Manes, Fatinha Ramos (ill.)

Ik wil een hond (en het maakt niet uit welke)

Kitty Crowther

Ik wil een wiegje worden zei de wilg

Bette Westera, Henriëtte Boerendans (ill.)

Vanaf hier kun je de hele wereld zien

Enne Koens, Maartje Kuiper (ill.)

Victorine

Jet van Overeem, Annemarie van Haeringen (ill.)

naar overzicht


ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri