Vertaald proza

Jos Vos: Eeuwige reizigers. Een bloemlezing uit de klassieke Japanse literatuur

door Luk Van Haute

Jos Vos, die eerder al klassiek werk van Matsuo Basho vertaalde, verzamelde en vertaalde ruim zevenhonderd pagina's premoderne literatuur uit Japan. Het oudste werk in de bloemlezing stamt uit de achtste eeuw (Manyoshu, de vroegste verzameling van Japanse poëzie), het meest recente uit 1860, vlak voor de modernisering van Japan. Daartussenin zit dus een selectie poëzie en proza (en veelal een mengeling van de twee) uit meer dan duizend jaar rijke literaire geschiedenis.
 
De bloemlezing bevat uitgebreide passages uit de bekendste klassiekers (zoals Murasaki Shikibu's Het verhaal van Genji uit de elfde eeuw, het bijwijlen zeer amusante Hoofdkussenboek van haar tijdgenote Sei Shonagon, en de met haiku doorspekte reisdagboeken van Matsuo Basho uit de 17de eeuw), maar ook tal van minder gekende literatuur, vaak van tot nu toe nooit eerder in het Nederlands vertaalde auteurs. Dat maakt dit boek dan ook tot een soort instant-standaardwerk.
 
Opvallend is de variatie in de teksten. Van verheven, religieus geïnspireerde en doodernstige poëzie tot boertige kluchten. Dat laatste genre vormt een welgekomen tegengewicht voor de helaas nog altijd wijd verbreide denkbeelden dat alles aan de Japanse cultuur zo geritualiseerd, ingetogen en minimalistisch is.
 
Het boek bevat verder een uitgebreide inleiding, enkele handige historische kaarten, een verklarende woordenlijst en een tiental bladzijden aanbevolen literatuur met een woordje uitleg. Wel jammer dat bij die aanbevolen literatuur niet verwezen wordt naar het weinige materiaal over klassieke Japanse literatuur dat eerder wel in het Nederlands is vertaald of beschreven, zoals Jouw koude hart zwijgt, Ivo Smits' vertaling van de memoires van hofdame Izumi Shikibu (waarvan de Engelse vertaling overigens wel vernoemd wordt), of Willy Vande Walle's werk rond haiku, en Basho in het bijzonder.
 
Wie de bloemlezing leest, of er zelfs maar in grasduint, zal ongetwijfeld honger krijgen naar meer. Jos Vos werkt momenteel aan een Nederlandstalige versie van het hele Verhaal van Genji. Laten we hopen dat ook andere werken waarvan hier alleen fragmenten zijn opgenomen zullen volgen, ook al is dit voor vertalers en uitgevers verre van een evidente klus. Dat 30 oktober 2005 als datum onder de inleiding staat, terwijl het boek pas begin 2008 is verschenen, laat bv. vermoeden dat niet alleen het samenstellen maar ook het uitgeven van Eeuwige reizigers nogal wat voeten in de aarde heeft gehad (en het toont het cruciale belang van de steun van instanties als het Fonds voor de Letteren en The Japan Foundation in dezen). Zowel samensteller/vertaler als uitgever verdienen dan ook alle lof voor de doorgedreven inspanningen. 
 
Jos Vos: Eeuwige reizigers. Een bloemlezing uit de klassieke Japanse literatuur, De Arbeiderspers, Amsterdam 2008, 787 p. ISBN 9789029566032. Distributie L&M Books
 
Oorspronkelijk verschenen in De Leeswolf 2008 

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 9, OKTOBER 2020

De Ghanese diaspora in het werk van Yaa Gyasi

Ontworteling en identiteit

De opgang

Stefan Hertmans

Het hele leven

Bart Moeyaert, Peter Van den Ende (ill.)

Het huis met de kersenbloesem

Sun-mi Hwang

Het leven speelt met mij

David Grossman

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 9, OKTOBER 2020

De lijst van dingen die niet zullen veranderen

Rebecca Stead

Dier vrienden. Een boek vol beestige duo's

Coco & June

Het geheim van de tuin

Jan Paul Schutten, Joris Bijdendijk, Floor Rieder (ill.)

Over het werk van Joukje Akveld

Speels, scherpzinnig en met heldere inzichten

Stilte heeft een eigen stem

Ruta Sepetys

naar overzicht


ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri