Nederlands proza

A.H.J. Dautzenberg : En dan komen de foto’s

door Rasmus Van Heddeghem

Op het randje van sociaal acceptabel en sociaal gestoord, op de grens tussen goed en slecht, ergens tussen verwondering en walging. Het zou een manier kunnen zijn om A.H.J. Dautzenbergs nieuwste verhalenbundel aan te kondigen. En dan komen de foto’s is het zesde deel in een reeks kortverhalenbundels, romans en pamfletten die stuk voor stuk verschillende grenzen opzochten. Die tussen feit en fictie bijvoorbeeld, want stond A.H.J Dautzenberg echt een nier af zoals het hoofdpersonage Anton Dautzenberg uit Samaritaan?
 
Maar deze nieuwste bundel ‘op het randje’ noemen, zou te weinig eer zijn. De verhalen gaan voortdurend voluit over de schreef. In een van de verhalen slaapt een zoon sinds de dood van zijn vader bij zijn moeder. Begint het verhaal nog rustig met het hoofdpersonage dat wegdroomt bij de sneeuw die buiten valt; het eindigt met alle mogelijke standjes die moeder en zoon uitvoeren. En het wordt er niet verdraaglijker op: het volgende verhaal bestaat uit zes mogelijke toepassingen van het scheermesje. Negerzoenen vol scheermesjes of een koe penetreren met een bezemsteel met een mesje erop. ‘Let op: blijven poken en draaien. Wedden dat u een topdag hebt?’ Dus nee, vergeet dat maar, dat van die grens en dat randje.
 
Het is jammer dat men vaak enkel blijft hangen bij het schokeffect van Dautzenbergs proza of bij het al dan niet autobiografische karakter ervan. Interessanter is het spel met genres en conventies dat hieruit voortkomt en dat verder gaat dan de vraag of iets ‘echt gebeurd’ is. Op de beste momenten is David Foster Wallace in de buurt, bijvoorbeeld in ‘Porno als dialectisch proces’, een studie met voetnoten over de louterende mogelijkheden van pornografie, waarbij Rudy Kousenbroek er tussendoor ook flink van langs krijgt. Sommige teksten vormen een hybride geheel dat de lezer, de literatuur en de schrijver voortdurend laat wankelen.
 
Toch overschrijdt Dautzenberg ook grenzen in de verkeerde richting. Een slecht verhaal draait dan ook héél slecht uit. Een mislukte grap gaat ver de mist in. Jammer genoeg heeft de bundel te veel van deze momenten om nog van accidents de parcours te kunnen spreken. Flauwe dialogische verhaaltjes of een recept voor een vrijgezel, het haalt het niveau naar beneden. Voor een veelschrijver die genadeloos alles aanpakt wat hij tegenkomt, mist hij een stijl die van het mislukte verhaal wellicht een grandioze mislukking zou kunnen maken.  
 
A.H.J. Dautzenberg: En dan komen de foto’s, Atlas Contact, Amsterdam 2014, 328 p. ISBN 9789025437657. Distributie VBK België

Oorspronkelijk verschenen in De Leeswolf 

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 9, NOVEMBER 2021

Baksteen

Femke Vindevogel

Brandingen

Paul Verrept

de Lach van de Sfinx

Frans Kuipers

Onder buren

Juli Zeh

Ons deel van de nacht

Mariana Enriquez

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 9, NOVEMBER 2021

Een leven vol kleur. Alles is kunst, als je maar goed kijkt

Cara Manes, Fatinha Ramos (ill.)

Ik wil een hond (en het maakt niet uit welke)

Kitty Crowther

Ik wil een wiegje worden zei de wilg

Bette Westera, Henriëtte Boerendans (ill.)

Vanaf hier kun je de hele wereld zien

Enne Koens, Maartje Kuiper (ill.)

Victorine

Jet van Overeem, Annemarie van Haeringen (ill.)

naar overzicht


ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri