Poëzie

BOEKEN NR. 3, MAART 2022

Evi Aarens: Disoriëntaties

door Dirk De Geest

Een paar jaar geleden verraste Evi Aarens poëzieliefhebbers met een aantal sonnetten in tijdschriften. Het was een fris en eigentijds geluid met een opmerkelijke beheersing van taal en vorm. Dat was des te verrassender omdat Aarens blijkbaar een jonge vrouw was die in Engeland was opgevoed (met een Nederlandse vader) en pas recent in het Nederlands was beginnen schrijven. Meteen werd de publicatie aangekondigd van een ambitieuze sonnettensonnetten- krans, een geheel van sonnetten waarbij het vijftiende telkens is samengesteld uit de beginregels van de veertien vorige (en zo de sonnettenkrans besluit), maar waarbij ook nog eens de aanvangsregels van veertien dergelijke afdelingen een apart eindsonnet vormen. Schrijven is, met andere woorden, niet alleen een kwestie van inspiratie en creativiteit maar vooral het resultaat van geduldig puzzelen, van vakwerk in alle betekenissen van dat woord.  

Door de bekende maatschappelijke problemen liet de publicatie van Disoriëntaties langer op zich wachten dan voorzien, en ondertussen verscheen van Aarens bibliofiel een reeks canto’s bij de Atalanta Pers. Maar nu ligt de lijvige debuutbundel eindelijk op tafel. Helaas wordt de kritiek helemaal overschaduwd door het gerucht dat Evi Aarens het pseudoniem zou zijn van een respectabel dichter (een man van middelbare leeftijd bovendien). De zoektocht naar de ‘echte’ auteur heeft zelfs een onbevangen lectuur van ‘haar’ gedichten verhinderd. Dat is nochtans jammer, want Disoriëntaties heeft de lezer heel wat te bieden. De bundel is allereerst formeel een krachttoer, want Aarens slaagt erin een complex geheel van sonnetten af te leveren zonder dat de constructie de lectuur in de weg staat. Tegelijk is daardoor duidelijk dat dit dichterschap het resultaat is van nauwgezet construeren, en het is niet verwonderlijk dat allerlei bronteksten creatief worden geciteerd of bewerkt. De lezer herkent zonder veel moeite de manier waarop de dichter nadrukkelijk in een traditie wil staan, met veel elementen uit de Bijbel en de Hel van Dante, maar evenzeer uit Lucebert, Nijhoff, Gorter en tal van andere grootheden (en mindere goden) uit ons literaire patrimonium. Die intertekstuele relaties zijn alleszins een extra genot voor wie enigszins belezen aan deze bundel begint.
 
Die werkwijze is functioneel, aangezien de bundel in feite helemaal draait rond creatie. Er is op het eerste, anekdotische niveau een verhaallijn die de Oudtestamentische geschiedenis van de eerste mensen herneemt en naar de gevoeligheden van vandaag vertaalt: Eva wordt uit Adam geschapen, Adam raakt ook verscheurd door Lilith, en er is het trauma van de broedermoord waarmee de mensheid eigenlijk aanvangt. Dat Bijbelse oerverhaal wordt echter moeiteloos gekoppeld aan verhalen over de big bang, de oorsprong van de kosmos volgens de wetenschap, en ook andere moderne filosofieën en wetenschappen komen aan bod. Bovenal is er echter de literaire creatie: God verschijnt in de incarnatie van de Schrijver, en hij versmelt gaandeweg met de verteller van de bundel, die zich bezint over het schrijverschap.
 
Door dat alles wordt Disoriëntaties een bijzonder ambitieus, zij het soms nogal wisselvallig werkstuk dat bij momenten doet denken aan modernistische dichter-denkers als Nijhoff en Achterberg, maar dat toch wel de lyrisch-visionaire kracht van die voorbeelden mist. Daardoor lijken de teksten soms denkoefeningen en maakt bijvoorbeeld de beeldspraak een nogal obligate indruk. Hoe dan ook is Evi Aarens een dichter om te blijven volgen, en de roddels rond haar (of zijn) identiteit doen niets af aan het talent dat hier spreekt.
 
Evi Aarens: Disoriëntaties, Cossee, Amsterdam 2021, 261 p. ISBN 9789059369436. Distributie Pelckmans Uitgevers

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 9, NOVEMBER 2022

De blauwe schuit

Shūgorō Yamamoto

Het lied van ooievaar en dromedaris

Anjet Daanje

Ogentroost

A.H.J. Dautzenberg

Voor wie de tijd verstrijkt

Miriam Van hee

Weerspiegeld in een waterglas

Annette Portegies

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 9, NOVEMBER 2022

Achter de bomen stond een leeuw

Daan Remmerts de Vries

De Pinguïnsint en andere dierenklazen

Edward van de Vendel, Saskia Halfmouw (ill.)

Het levende hoofd

Els Pelgrom, Sylvia Weve (ill.)

Ik ben hier!

Joke van Leeuwen

Wolvenweer

Simon van der Geest, Karst-Janneke Rogaar (ill.)

naar overzicht


ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri