Nederlands proza

BOEKEN NR. 3, MAART 2025

Jan Siebelink: Witte chrysanten

door Jooris van Hulle

Het verhaal Witte chrysanten verscheen voor het eerst in de bundel Nachtschade uit 1975. Aan een halve eeuw schrijverschap van Jan Siebelink kon niet zomaar worden voorbijgegaan. De mooi vormgegeven feesteditie van Witte chrysanten is voorzien van een Nawoord van P.F. Thomese, die er terecht op wijst dat het verhaal kan worden beschouwd als het ‘oerverhaal’ in Siebelinks indrukwekkende oeuvre, met als onmiskenbaar hoogtepunt de in 2005 verschenen roman Knielen op een bed violen.
 
In Witte chrysanten blikt de ik-verteller terug op de vernederende behandeling die zijn vader moest ondergaan als hij, met de Allerheiligen en Allerzielen kerkelijke feestdagen in het verschiet, een kist met witte chrysanten moet gaan afleveren bij bloemenhandelaar Van Manen. Die gooit de netjes verpakte potten met chrysanten op de grond, ondertussen de grofste beledigingen uitend aan het adres van de vader: ‘donder op met de hele rotzooi, weg met die vuile kleretroep, ik ben geen vuilnisboer…’  De vader blijft er gelaten bij, zoekt troost in de lectuur van Thomas à Kempis en ‘daarna is er nooit meer over gesproken’. Voor de ik is het incident niet gesloten, ‘wat de abjecte ploert hem heeft aangedaan, ben ik niet vergeten, is nooit uit mijn gedachten geweest.’ Wraakacties die hem aanvankelijk voor ogen komen te staan, worden niet uitgevoerd. Als hij zovele jaren later verneemt dat de man gestorven is, gaat hij naar zijn graf om er bloemen – witte chrysanten – neer te leggen, ‘maar eerst heb ik ze murw getrapt.’
 
Herkenbaar voor zijn breed lezerspubliek – van Knielen op een bed violen werden nu al meer dan 800.000 exemplaren verkocht – is het beeld van de vader die zovele jaren na het onfortuinlijke levering bij Van Manen in een knellend keurslijf van de godsdienst gevangen zal komen te zitten, verwachtingsvol uitkijkend naar de kracht die het geloof hem zou moeten schenken. Met de kwekerij gaat het ook al totaal de verkeerde kant op, zeker omdat de vader iedere vorm van commercieel inzicht en verkoopsinitiatief mist. Voor de schrijver die Jan Siebelink is geworden, blijft het de onuitputtelijke bron van inspiratie voor verhalen en romans.  
 
Jan Siebelink: Witte chrysanten, De Bezige Bij, Amsterdam 2025, 42 p. ISBN 9789403135397. Distributie Standaard Uitgeverij

deze pagina printen of opslaan