Non-fictie

BOEKEN NR. 3, MAART 2020

Willy Lindwer: Wolf en Ryfka. Kroniek van een Joodse familie

door Jo Vanderwegen

In Wolf en Ryfka. Kroniek van een Joodse familie beschrijft documentairemaker en auteur Willy Lindwer (° 1946) de gewelddadige teloorgang van de Joodse cultuur in Oost-Europa. Hij hangt het pijnlijkste hoofdstuk uit de twintigste-eeuwse geschiedenis op aan het persoonlijke verhaal van zijn grootvader (langs moederszijde) Wolf en zijn grootmoeder (langs vaderszijde) Ryfka. Grootvader Wolf Kern wist op tijd uit Galicië te emigreren en tijdens de Tweede Wereldoorlog succesvol onder te duiken in Nederland; helaas overleefde hij de oorlog niet, onder meer wegens stress en ontbrekende medische voorzieningen. Grootmoeder Ryfka daarentegen bleef te lang in Galicië en werd zo een vroeg slachtoffer van de Shoah, wanneer de binnenvallende nazi’s de Joodse bewoners met kogels vermoordden.
 
De woede over het aan de Joden aangedane onrecht stormt het boek uit. Lindwer haalt genoeg voorbeelden aan om de lezer duidelijk te maken dat Nederland (en bij uitbreiding alle Europese landen) nog altijd niet met zichzelf in het reine is gekomen: na de Tweede Wereldoorlog duurde de Jodenhaat verder in Oost-Europa tijdens het stalinisme, nazistische Nederlandse politieagenten bleven gewoon in dienst, er is tot op heden slechts sporadisch aandacht voor het materiële Joodse erfgoed, enz. Het hoeft dan ook niet te verwonderen dat de zionistisch opgevoede Willy Lindwer in 2004 besliste naar Israël te emigreren.  
 
Om Wolf en Ryfka boeiend en afwisselend te houden, vertelt Lindwer nu eens over zijn eigen leven, dan weer over het lot van de Joden in de twintigste eeuw, het onderduiken van zijn eigen familie, het Joodse leven in de negentiende eeuw: op die manier zorgt de auteur ervoor dat zijn tekst niet te rechtlijnig en saai wordt. Helaas ondermijnt de auteur met het voortdurende anticiperen elke spanningsopbouw. Vooral de tweede helft van Wolf en Ryfka heeft hieronder te lijden: de lezer krijgt het gevoel de essentie van het verhaal al een keer te hebben gelezen, zeker wanneer sommige verklaringen nodeloos herhaald worden. Extra redactiewerk was op zijn plaats geweest omdat het heen-en-weer springen van de verhaallijn het boek daarenboven wat verwarrend maakt. De verontwaardiging van de schrijver krijgt soms de overhand. Dat levert een emotioneel werk af, met helaas soms wat te weinig balans.  
 
De uitgave zelf van Wolf en Ryfka valt daarentegen bijzonder geslaagd te noemen, mede dankzij de verduidelijkende foto’s en de prachtige houtsneden van Solomon B. Judowin. Een aanrader voor iedereen die geïnteresseerd in de ondergang van het Joodse culturele leven in (Oost-)Europa en ruimdenkend genoeg is om over enkele foutjes heen te kijken.
 
Willy Lindwer: Wolf en Ryfka. Kroniek van een Joodse familie, Prometheus, Amsterdam, 2019, 296 p. ISBN 9789044643503. Distributie Pelckmans Uitgevers

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 5, MEI 2020

De lus

Martha Heesen

In galop het duister in

Baltasar Porcel

Jaag je ploeg over de botten van de doden

Olga Tokarczuk

Melancholie II

Jon Fosse

Verdwijnpunt

Wytske Versteeg

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 5, MEI 2020

De fantastische vliegwedstrijd

Tjibbe Veldkamp, Sebastiaan Van Doninck (ill.)

De verhuisdieren

Pieter van den Heuvel

Doe die deur dicht

Koen Van Biesen

Dokter Vos

Daan Remmerts de Vries

Waar mijn vrienden wonen

Cláudio Thebas, Violeta Lópiz (ill.)

naar overzicht


ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri