Vanaf negen jaar

JEUGDBOEKEN NR. 9, NOVEMBER 2022

Daan Remmerts de Vries: Achter de bomen stond een leeuw

door Martina van der Logt

Schijn bedriegt  

9+ - Daan Remmerts de Vries, winnaar van de Theo Thijssenprijs in 2021, heeft een prachtig oeuvre van jeugdboeken in alle soorten en maten en voor alle leeftijden geschreven. Met het boek Achter de bomen stond een leeuw, een boek vol met persoonlijke reisverhalen, blijft Remmerts de Vries de lezer nog altijd prikkelen en verrassen.
 
In eerste instantie is het boek niet heel opvallend om te zien. Met een wat ouderwets ogende foto op de bruin-gele kaft, omrand met blauwe barok-achtige bloemlijsten, is het niet een boek dat de gemiddelde jonge lezer op het eerste gezicht zal aanspreken. Sterker nog, dit boek heeft grote potentie om, zoals het een bundel persoonlijke reisverslagen betaamt, ergens onderin de kast te liggen verstoffen. Mocht een jonge lezer deze bundel vinden en het boek openslaan, dan zal ook de binnenkant van het boek er niet direct uitspringen. Oude foto’s zijn onhandig op de bladzijdes gepositioneerd. De achtergronden lijken wel sjablonen van fotoboek-software en de reisverslagen zelf zijn lappen tekst, geschreven in Times New Roman.
 
Het lijkt in zijn geheel een persoonlijk reisverslagen-fotoboek dat door zomaar iemand zelf is gemaakt en daar in die kast is gezet, gecamoufleerd, tussen de schreeuwerige, humoristische of gestileerde jeugdboeken. Maar schijn bedriegt. Het is een boek bedoeld voor de echte dierenfanaat die, zoals we in het boek lezen, gewend is verder te kijken dan zijn neus lang is en weet dat er ‘achter de dingen een leven te vinden is’. De dierenfanaat zal, zo stel ik mij voor, het boek vinden en mee naar huis nemen. In zijn met dierenposters behangen kamer zal hij de verslagen met oplopende hartslag lezen, hij zal zich wanen in India tussen de leeuwen, langoesten, sambars en tijgers. Ja, dit ís een persoonlijk reisverslagen-fotoboek. Maar het is niet door zomaar iemand gemaakt en het zijn zeker niet zomaar wat reisverslagen. De vorm van het boek ademt wat Remmerts de Vries in de verhalen uitdraagt: kijk verder en dieper dan het oppervlakkige bekende en volg niet altijd de gebaande paden.
 
Met twaalf prachtige, meeslepende, humoristische en vooral boeiende observaties neemt Remmerts de Vries ons mee in een reis door niet alleen de wereld, maar ook door zijn persoonlijke leven als dierenliefhebber. De niet-chronologische verhalen vertellen het verhaal van een jongen en man, die als zonderling en met fanatische trekken steeds weer op safari gaat, op zoek naar dat ene dier en hopend op die ene foto. Met een onverzadigbare nieuwsgierigheid speurt hij naar allerhande dieren, van vogels en tijgers tot aan mythologische wezens. We leren Remmerts de Vries in zijn persoonlijke verslagen kennen als een jongen die de dieren als soort meer liefheeft dan de mens. Op een schertsende manier zet hij de gedragingen van mensen in zijn omgeving uiteen. Waar de dieren in het boek met verwondering en bewondering omschreven worden, zijn de mensen in de reisverslagen de antagonisten of komische noot. Het zijn in het beste geval de bijpersonen, want de hoofdrollen zijn de dieren en Remmerts de Vries zelf toebedeeld.
 
Remmerts de Vries vertelt met droge humor, zeer beeldend en op sommige momenten met een stuurse ondertoon over zijn belevingen. Ook geeft hij de jonge lezer die zich kan identificeren met de zonderlinge fanatiekeling hoop, door met relativering en een verfrissende dosis zelfspot terug te blikken op de wringende momenten in zijn verleden.
 
Ieder verhaal is op zichzelf een pareltje. We lezen hoe hij oog in oog kwam te staan met een Aziatische leeuw, hoe hij op een klif hangt met zijn moeder op leeftijd om een foto te maken van Albert de Albatros en hoe hij door een lege dierentuin in Parijs wandelt en daar eigenlijk heel gelukkig van wordt. Remmerts de Vries schuwt het niet om de lezer te prikkelen met zijn soms erg filosofische gedachtegangen over de verhouding tussen mens en dier. Ook geeft hij de lezer een paar keer duidelijk de boodschap mee dat dieren thuishoren in de natuur, in een groot leefgebied en dat wij mensen daar vooral niets mee te maken hebben. Kijken en vooral met rust laten. Toch voelt het op geen enkel moment als een moraliserend boek. De boodschap is veeleer vanzelfsprekend, we worden immers deelgenoot gemaakt van de binnenwereld van het jongetje dat gek is op vogels en niet zozeer op mensen. We kijken door de ogen van de man die probeert in stilte een tijger te spotten terwijl zijn gids onophoudelijk blijft praten.
 
Achter de bomen stond een leeuw wakkert de nieuwsgierigheid aan. Steeds weer, als je je voorneemt om te gaan googlen over welke dieren Remmerts de Vries het nu heeft, sust hij tijdelijk die nieuwsgierigheid met precies de juiste foto’s uit zijn persoonlijk archief. Meteen het bewijs dat zijn verhalen echt zijn. Als de dieren niet op de foto’s staan, worden ze wel omschreven, maar evengoed zetten de verslagen de lezer aan om te gaan bladeren in natuurboeken en encyclopedieën om te uit te vinden hoe een lippenbeer of nijlgau nu eigenlijk eruitziet. Voor uw informatie: het zijn een langharige bruine beer met een pruillip en een grote antilope. Eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat ik dit boek vanwege het uiterlijk en de vorm in eerste instantie met de nodige tegenzin op heb gepakt. Na de eerste regels las ik echter blij verrast verder. Met plezier, ontroering en de nodige lachsalvo’s zag mijn gezin mij achter de ietwat misleidende omslag verscholen. Inmiddels heb ik het boek moeten afstaan aan mijn dochter, een zonderlinge excentriekeling, die niet vaak de gebaande paden kiest, een onverzadigbare nieuwsgierigheid bezit en altijd probeert uit te vinden wat er zich eigenlijk achter het zichtbare bevindt. Het boek is op de juiste plek aanbeland.
 
Achter de bomen stond een leeuw verdient een ereplekje ergens stoffig onderin een boekenkast, waar het keer op keer gevonden kan worden door kinderen en volwassenen die door de bomen heen nog altijd het bos en zelfs een leeuw kunnen vinden.  
 
Daan Remmerts de Vries: Achter de bomen stond een leeuw, Querido, Amsterdam 2022,240 p. : ill. ISBN 9789045127880. Distributie L&M Books

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 9, NOVEMBER 2022

De blauwe schuit

Shūgorō Yamamoto

Het lied van ooievaar en dromedaris

Anjet Daanje

Ogentroost

A.H.J. Dautzenberg

Voor wie de tijd verstrijkt

Miriam Van hee

Weerspiegeld in een waterglas

Annette Portegies

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 9, NOVEMBER 2022

Achter de bomen stond een leeuw

Daan Remmerts de Vries

De Pinguïnsint en andere dierenklazen

Edward van de Vendel, Saskia Halfmouw (ill.)

Het levende hoofd

Els Pelgrom, Sylvia Weve (ill.)

Ik ben hier!

Joke van Leeuwen

Wolvenweer

Simon van der Geest, Karst-Janneke Rogaar (ill.)

naar overzicht


ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri