Meter per seconde

De film- en televisierechten van alle drie de romans van de Deense Stine Pilgaard (Aarhus, 1984) zijn gekocht door het productiehuis Nordisk Film. De schrijfster wordt dan ook beschouwd als een van de meest getalenteerde Scandinavische auteurs van haar generatie.  

Haar Meter per seconde is het geestige en tegelijk ontroerende relaas van een kersverse Deense moeder, die in het kielzog van haar vriend in het ingeslapen plaatsje Velling in West-Jutland is beland. Hij is er aan de volkshogeschool creatief schrijven gaan doceren, het enige wat zij er in hun eerste jaar heeft gedaan is ‘overgeven, baren en zogen’.
 
Na een gezapige intro over de vlakke natuur in Velling, Ringkøbing fjord die er glinstert in de zon en de boeren die langs de landwegen ter begroeting met een vinger tegen hun pet tikken, doet de schooldirectrice wervelend haar intrede. Onverwacht valt ze binnen bij de vriendin van haar schrijfdocent, om haar aan te porren om een paar dingen op de rails te zetten. Zo vindt ze het hoog tijd dat ze haar zoontje een naam geeft en dat ze zelf aan het werk gaat. Op de vraag wat ze zoal kan, haalt de jonge moeder haar orakelkwaliteiten aan. Daarop pleegt de doortastende directrice een paar telefoontjes met de lokale krant en heeft ze in een mum van tijd een baantje in het leven geroepen: een brievenrubriek.
 
De brievenrubriek wordt een constante in de roman. Lezers van alle leeftijden zenden hun dilemma’s naar de ‘Vraagbaak’ en de ik-figuur beantwoordt ze spits met een heerlijke mix van zin en onzin. Zij die anderen schriftelijk met al dan niet ironische raad bijstaat, zoekt zelf echter stuntelend een weg in haar nieuwe leven als onervaren moeder in Velling. Voor de komst van haar zoontje begreep ze niet waarom ouders altijd over hun kinderen praten. Nu weet ze het wel: ‘ze zijn met stomheid geslagen door de machtsovername, die je je onmogelijk kunt voorstellen voordat je getuige bent geweest van je eigen val’.
 
Het slaapgebrek dat met het prille ouderschap gepaard gaat, geeft ze een komische draai door haar uitputting te verbinden met haar onberekenbaarheid op de weg tijdens haar autorijopleiding. Niet minder dan zevenentachtig lessen moet ze doorspartelen. Wanneer ze eindelijk haar rijbewijs op zak heeft, haalt ze dan ook opgelucht adem, net als de instructeurs, die ze een na een tot wanhoop heeft gedreven.
 
Ook de kunst van het keuvelen met de man in de straat is niet een van haar sterktes. Ze gelooft dat dit ‘conversatieleed’ haar integratie in Velling in de weg staat. Daarom maakt ze er een heus werkpuntje van. Ze wil namelijk even soepel tussen de mensen door navigeren als de populaire Deense documentairemaker Anders Agger. Onverschrokken zet ze een offensief in, om hem tot haar leermeester te maken.
 
Deze originele, ontwapenende en bij wijlen absurde roman over de beproeving die het leven van een jonge moeder is, dendert aan een stevig tempo door – het enige wat de vaart er ietwat uithaalt, zijn de hogeschoolliederen die de Deense schrijft als randbezigheid om de dagen door te komen. Dit neemt echter niet weg dat Meter per seconde een dijk van een boek is.
 
Stine Pilgaard: Meter per seconde, Oevers, Zaandam 2021. 271 p. ISBN: 9789492068576. Vertaling van Meter i sekundet door Edith Koenders en Adriaan van der Hoeven. Distributie Elkedag Boeken

© 2021 | MappaLibri