Vanaf negen jaar

JEUGDBOEKEN NR. 4, APRIL 2024

Jean-Claude Mourlevat: De terugstromende rivier. Het verhaal van Hannah

door Bea De Koster

10+ - De terugstromende rivier. Het verhaal van Hannah is het tweede deel van een tweeluik over Hannah en Tomek. In principe staat elk deel op zichzelf en kun je ze los van elkaar lezen, maar je moet wel genoegen nemen met summiere toespelingen op de avonturen uit het eerste deel. Toen liet de dertienjarige Tomek zijn kruidenierswinkel in de steek om Hannah achterna te gaan, op zoek naar het water van de Qjar dat mensen onsterfelijk maakt. Dat krijg je niet met zoveel woorden mee, dus het blijft een beetje vaag. In dit boek krijg je het verslag van Hannah’s reis.  

In de proloog spreekt Hannah Tomek rechtstreeks aan, en dat geeft je als lezer de positie van bevoorrechte getuige. De toon is intiem en vertrouwelijk. Hannah doet de hele aanleiding voor de reis uit de doeken. Haar vader kocht een kostbare vink voor haar en daar had hij zijn hele hebben en houden voor over. Voor Hannah’s moeder is de maat vol. Ze gaat weg en neemt Hannah’s broers mee. Hannah’s vader moet zelfs het huis opgeven. Uiteindelijk sterft hij van uitputting en Hannah wordt opgevangen door familie. Als de vink ziek wordt, is ze zo bang dat hij dood zal gaan, dat ze op zoek gaat naar die rivier met dat bijzondere water. De sfeer is van bij het begin al sprookjesachtig door de mythische overdrijving, maar met de postkoets, de eerste etappe van haar reis, zit je compleet in de fantasiewereld. En de vreemde landschappen, bevolkt door vreemde volkeren (heel groot, heel klein, met bizarre gewoonten), volgen elkaar in snel tempo op. Dat zorgt voor afwisseling, maar tegelijk ook wel voor een zekere afstand. De nevenpersonages zijn te kort in beeld om er een band mee op te bouwen, terwijl Hannah’s volharding en haar dapperheid-ondanks-alles goed uit de verf komt.
 
Mourlevat weet de spanning erin te houden door Hannah herhaaldelijk te laten vooruitlopen op het gebeuren zodat je het dreigende gevaar als een slagschaduw ziet aankomen. En hij kan echt wel schrijven. Met mooi uitgewerkte ideeën, zoals de honderdjarige die teruggaat naar de plaats waar hij geboren is om daar te sterven, en de kans die Hannah krijgt om te weten hoe haar leven zou zijn als ze ervoor kiest om met de woestijnkaravaan mee te gaan. Mourlevats taal is spits en helder, wat goed tot zijn recht komt in het idiomatische Nederlands van de vertaalster. Sommige passages zijn een plezier om te lezen, zoals de tocht door het woud waarbij Hannah haar angst probeert te bedwingen door zich het recept voor rijstebrij voor de geest te halen.
 
‘Niet schreeuwen, Hannah, vooral niet gillen! Anders jaag je jezelf nog de stuipen op het lijf! Let liever op je rijstebrij, pas op dat die niet overkookt, hij is bijna klaar.’
 
Het eind is helaas wat onbevredigend, net omdat je Tomek niet hebt leren kennen. Tenzij je natuurlijk dat eerste deel hebt gelezen. In dit boek komt hij nergens aan het woord, dus hij blijft net buiten beeld, terwijl Hannah toch haar verdere leven met hem wil delen. Als volwassen lezer denk ik dan: ze zijn allebei dertien… Maar dat zal kinderen natuurlijk worst wezen.
 
Jean-Claude Mourlevat: De terugstromende rivier. Het verhaal van Hannah, Querido, Amsterdam 2024, 136 p. ISBN 9789045127521. Vertaling van La rivière à l’envers. Hannah door Eef Gratama. Distributie L&M Books

deze pagina printen of opslaan



ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri