Adolescenten

JEUGDBOEKEN NR. 1, JANUARI 2016

Anna van Praag: Een heel bijzonder meisje

door Eva Jacobs

14+ - Alicia is negen wanneer haar ouders besluiten om in Casa Nostra te stappen, een groep hoogopgeleide mensen waarvan Sofía de charismatische leidster is. Alicia’s moeder aarzelt: ‘Het is mama nog twee zomervakanties gelukt om papa mee te krijgen naar een natuurcamping’, maar daarna gaan ze elke zomer naar hun eigen Italiaanse eiland op vakantie. Er breekt een extravagant leven aan voor Alicia en haar jongere broer en zus. Het eiland heeft een skatebaan en een zwembad en er zijn yogalessen op het strand. De kinderen verblijven zonder hun ouders in een apart hotel. Altijd en overal klinkt muziek. Maar uiteindelijk draait alles om de bijeenkomsten in het oude theater. Honderden toeschouwers kijken dagelijks toe hoe Sofía mensen confronteert met hun leven. Voor velen zijn het louterende sessies, maar de spanning met het ontoelaatbare is van in het begin voelbaar: mensen worden zodanig kwetsbaar opgesteld dat ze wel eens zouden kunnen breken. De kinderen worden blootgesteld aan diep choquerende taferelen. Dan krijgt de vader van Alicia de opdracht om in Nederland een afdeling van Casa Nostra uit te bouwen. Zo begint een dubbelleven voor Alicia. Ze laveert tussen het saaie schoolleven in de week en de spannende bijeenkomsten in het weekend.
 
Een heel bijzonder meisje is een lange brief die Alicia schrijft aan Sofía na de breuk met de sekte. Het is een wilde aaneenrijging van flarden van ingrijpende herinneringen, een therapeutische poging om vat te krijgen op wat haar is overkomen. Alicia begint in medias res en toont je meteen het hele spectrum van haar gevoelens. Ze beschrijft haar leven in de groep zoals ze het ervaarde als kind, wat maakt dat je als lezer sneller verontwaardigd bent dan zij. Maar Alicia voelt aan dat de sekte te zwaar doorweegt. Dat blijkt bijvoorbeeld uit het verhaal over de Onzichtbaren, dat ze vertelt aan haar zus Tinka. Die wonen in het mooiste land boven de wolken. Ze mogen niet verliefd worden op een mensenkind want dan verdwijnen ze in het niets. Enkel een gedachtewolk blijft over. Pas na de grote breuk met de sekte kan Alicia haar gevoelens echt onder woorden brengen: ‘nu is er helemaal niks meer van me over dat van mij alleen is. Ik wil niet dat ik zo weinig ben en ik wil niet wat er komt als je daar ook nog eens doorheen valt, ik wil het niet.’
 
Van Praag behandelt gevoelige thema’s doordacht maar zonder censuur. Een man neemt op het podium van het oude theater voor de eerste keer heroïne, zijn grote droom. Alicia wordt ontmaagd door de jongste zoon van Sofía, haar grote droom. Seks wordt openlijk beleefd in de groep, drugs en drank worden vrijelijk aan de jongeren aangeboden. Van Praag doet niet aan psychologische uitdieping, wat maakt dat je je soms moeilijk in kunt leven in de personages. Je raakt niet tot hun kern, maar dat is precies ook de ervaring die Alicia heeft. Het is dan ook knap hoe de schrijfster puur door de observaties van Alicia de personages neerzet. De innerlijke monoloog raast maar door en houdt de spanningsboog tussen herinnering en reflectie in balans. Meer nog dan over de sekte gaat dit boek over de verscheurdheid binnen het gezin. De constante, niet expliciet gemaakte innerlijke strijd van de moeder met het leven in de groep, haar bezorgdheid om de kinderen en de toewijding aan haar man zijn tussen de lijnen altijd voelbaar. Alicia lijdt er verschrikkelijk onder om te zien hoe haar moeder door Sofía verworpen wordt als moeder en niet de kracht heeft om terug te vechten.
 
Dit boek is een overtuigend relaas over een meisje dat op haar zestien zowat alles al heeft gezien, maar niet de kans heeft gehad om zichzelf te ontdekken. Haar eigenwaarde hangt af van de waarde die Sofía en haar zonen haar toekennen. De persoonscultus die het meisje meemaakt, wapent haar niet voor de toekomst. Ze blijft boos, verward en zonder ambitie achter. Het verhaal is geïnspireerd op ware feiten uit het leven van de schrijfster en dat intrigeert. In februari komt een editie voor volwassen uit met een nieuw nawoord.
 
Rotterdam : Lemniscaat 2015, 141 p. ISBN 9789047707431   

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 5, MEI 2020

De lus

Martha Heesen

In galop het duister in

Baltasar Porcel

Jaag je ploeg over de botten van de doden

Olga Tokarczuk

Melancholie II

Jon Fosse

Verdwijnpunt

Wytske Versteeg

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 5, MEI 2020

De fantastische vliegwedstrijd

Tjibbe Veldkamp, Sebastiaan Van Doninck (ill.)

De verhuisdieren

Pieter van den Heuvel

Doe die deur dicht

Koen Van Biesen

Dokter Vos

Daan Remmerts de Vries

Waar mijn vrienden wonen

Cláudio Thebas, Violeta Lópiz (ill.)

naar overzicht


ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri