Nederlands proza

BOEKEN NR. 10, DECEMBER 2021

Willem du Gardijn: Het einde van het lied

door Dieter Wildemauwe

Een vrouw vertelt in een steeds dieper wegzinkend delirium over haar laatste dagen. Een man doet zakelijk verslag van zijn opzoekingswerk in de baai van Napels. Een keizer beschrijft zijn laatste dagen en uren aan zijn kleinzoon. Het einde van het lied is niet één boek, maar drie liederen die samengehouden worden door het middelste.  

Een leraar klassieke talen verliest zijn vrouw en beslist het over andere boeg te gooien. Hij huurt een appartement in een Napolitaans palazzo en wijdt zich daar aan het rechtzetten van een literaire tekortkoming: Marguérite Yourcenar heeft haar Mémoires d’Hadrien op een drafje afgewerkt en besteedt nauwelijks aandacht aan de laatste momenten van de keizer. Schrijven over een schrijver, of meer nog, het ontstaan van een boek, is niet alleen meta, ook het schrijfproces van Willem du Gardijn zelf is een sterk staaltje genreoefening waarin hij zich duidelijk heeft uitgeleefd.
 
De drie verhalen zouden afzonderlijk kunnen bestaan en lijken op het eerste gezicht in de verste verte niet op elkaar. Het eerste is een met opzet wazig verhaal over een duidelijk depressieve vrouw. Het tweede deel lijkt eerder een documentaire over de zoektocht van een schrijver naar de plaats waar keizer Hadrianus zijn laatste dagen doorbracht. Je ziet zo de beelden met een Michael Palin-achtige figuur, zij het dat de dronken beelden achter de schermen ons meestal onthouden worden. In het relaas van zijn laatste dagen kruipt du Gardijn in het hoofd van Yourcenar zoals zij eerder in het hoofd van Hadrianus kroop.
 
Schijn bedriegt echter. De drie vertellers lijken allen eerst bakens van stabiliteit, maar ijlen richting een zelfgekozen eindpunt. De eerste en de laatste naar een dood die ook een opluchting zal inhouden, de tweede naar een staat van kalmte waarin hij, door voor de één een passend einde te verzinnen, de andere eindelijk ten grave kan dragen.
 
Willem du Gardijn slaagt er met een enorme zin voor detail in om zijn personages tot leven te wekken en doet dat met een meesterlijke taalbeheersing. In een vingerknip is de sfeer gedraaid, maar hij weet de geloofwaardigheid op elk moment te bewaren. Heftig boek, zeker een aanrader.
 
Willem du Gardijn: Het einde van het lied, Koppernik, Amsterdam 2021, 229 p. ISBN 9789083089836

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 9, NOVEMBER 2022

De blauwe schuit

Shūgorō Yamamoto

Het lied van ooievaar en dromedaris

Anjet Daanje

Ogentroost

A.H.J. Dautzenberg

Voor wie de tijd verstrijkt

Miriam Van hee

Weerspiegeld in een waterglas

Annette Portegies

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 9, NOVEMBER 2022

Achter de bomen stond een leeuw

Daan Remmerts de Vries

De Pinguïnsint en andere dierenklazen

Edward van de Vendel, Saskia Halfmouw (ill.)

Het levende hoofd

Els Pelgrom, Sylvia Weve (ill.)

Ik ben hier!

Joke van Leeuwen

Wolvenweer

Simon van der Geest, Karst-Janneke Rogaar (ill.)

naar overzicht


ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri