Vertaald proza

BOEKEN NR. 7, SEPTEMBER 2021

Albert Cossery: De trotse bedelaars

door Jan Baes

'Pas op het moment dat hij weer begon te lopen vond er iets verbijsterends plaats. Midden op straat stond een meisje van een jaar of zes met een vuil besmeurd gezichtje, dat met een in zijn eenvoud ontroerend gebaar haar jurkje optilde en hem haar blote kont toestak. Nour El Dine werd doodsbleek en even leek het of zijn benen hem niet meer wilden dragen. Toen draaide hij zijn hoofd weg en ging er zo snel hij kon vandoor.'  

Nour El Dine is als politieofficier in een vunzige achterbuurt belast met het oplossen van een moord zonder ogenschijnlijk motief op een jonge prostituee in het armzalige bordeel van Set Amina. Na een op een sisser uitgelopen afspraakje met Samir, een jongeman uit de betere kringen, begint hij met tegenzin aan een reeks verhoren van getuigen die, de een al recalcitranter dan de ander, weigeren zijn gezag terwille te zijn.
 
De uit modderige steegjes en smerige krotten opgetrokken wijk El Azhar wordt immers hoofdzakelijk bewoond door bedelaars, lompenverkopers, peukenrapers en hoeren die geen van allen de noodzaak voelen de politie terzijde te staan in hun strijd tegen de misdaad daar waar ze het bestaan zelf ervaren als één groot maatschappelijk onrecht dat hen allemaal tot slachtoffers maakt. 'Daar waar niets is', luidt het gezegde 'woedt de storm tevergeefs'.
 
Een van de weinige pleziertjes die de mannen zich kunnen veroorloven is het gebruik van soft drugs en daarom is het de onbeduidende dichter en hasjdealer Yéghen die als eerste op het matje moet komen, ook al omdat hij even voor de moord op de jonge Arnaba zijn roes lag uit te slapen in het bordeel. Maar het gebruikelijke pak slaag van de dienders die hem eerst van zijn voorraad verdovende middelen hebben beroofd, zullen hem niet doen bekennen dat zijn vriend Gohar, die de boekhouding van het bordeel verzorgt, er wellicht meer van weet.
 
Gohar, de wijze en serene hoofdpersoon van dit tragikomische en burleske verhaal, is een voormalig docent geschiedenis en letterkunde, die uit afkeer voor de onuitroeibare schijnheiligheid van de zogenaamd normale samenleving voor dit berooide leven heeft gekozen. Zijn devies luidt: 'Het leven is kinderlijk eenvoudig. Er bestaan geen raadsels. Er bestaan alleen schoften.' Als Nour El Dine hem opzoekt, blijkt hij in een vrijwel lege kamer te wonen waarin alleen wat kranten opgestapeld liggen, die dienst doen als bed.
 
De tweede getuige, El Kordi, is een onbeduidend ambtenaartje op het ministerie van buitenlandse zaken dat droomt van een heroïsch bestaan en het redden van de mensheid, met om te beginnen het hoertje Naïla dat aan tbc ten onder gaat maar luciede genoeg is om te beseffen dat de dure eden van haar minnaar elke grond op een reëel perspectief missen. Zelfs als hij uit pure wanhoop uitroept dat hij de gezochte moordenaar is, neemt niemand hem ernstig. En ook Nour El Dine die als homoseksueel even interesse betoonde, laat het afweten.
 
Het is moeilijk om te zeggen welke van de zeven romans die de Franstalige Egyptenaar Albert Cossery (1913-2008) heeft geschreven zijn beste was, maar zeker is dat het in 1955 uitgegeven Mendiants et orgueilleux, geïnspireerd door Misdaad en straf van Dostojewski, het dichtst zijn persoonlijke levenssfeer benaderde. In de figuur van Gohar heeft Cossery niet alleen zijn levensopvatting uiteen gezet maar ook zijn eigen levenswijze beschreven, zoals zijn jarenlange verblijf in een kamer van het mythische Parijse hôtel La Louisiane, rue de Seine, die hij kort na de Tweede Wereldoorlog tot aan zijn dood zou betrekken, en waarin alleen het allernoodzakelijkste aanwezig was.
 
Het boek werd tweemaal verfilmd. In 1972 door Jacques Poitrenaud en in 1991 door Asmaa El-Bakry. In dat laatste jaar verscheen het ook als stripboek van de tekenaar Golo.
Een geactualiseerde heruitgave van een heerlijk boek.
 
Albert Cossery: De trotse bedelaars, Jurgen Maas, Amsterdam, 2021, 283 p. ISBN 9789491921872. Vertaling van Mendiants et orgueilleux door Rosalie Siblesz. Distributie EPO

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 7, SEPTEMBER 2021

1000 kronkelwegen angst

Olivia Wenzel

De lichtjaren

Jens Meijen

Het eigenlijke

Iris Hanika

Meter per seconde

Stine Pilgaard

Nu je het zegt

K. Schippers

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 7, SEPTEMBER 2021

Een nieuwe wereld in 100 dagen

Vera Van Renterghem, Eleni Debo (ill.)

Jij mag alles zijn

Griet Op de Beeck, Linde Faas (ill.)

Lily

Tom De Cock

Magneetje

Milja Praagman

Vuurtje en de dikke steen

Catharina Valckx

naar overzicht


ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri