Nederlands proza

BOEKEN NR. 9, NOVEMBER 2022

Anjet Daanje: Delle Weel

door Katja Feremans

Op de cover van de heruitgave van haar roman Delle Weel wordt Anjet Daanje (1965) voorgesteld als de auteur van De herinnerde soldaat. Dit boek uit 2019 was dan ook het eerste sinds haar debuut in 1993 dat haar naambekendheid een echte boost gaf. Wie intussen Anjet Daanje zegt, zegt (ook) Het lied van ooievaar en dromedaris, haar breed uitwaaierende roman uit 2022, waarvoor ze zich liet inspireren door het leven en werk van Emily Brontë.  

Delle Weel
dateert al van 2011 en kent nu een tweede druk. De roman gaat over het web van intriges op en naast de set van de uiterst populaire tv-serie De witte brigade. Al vijf seizoenen lang houdt de reeks meer dan een miljoen kijkers aan het kleine scherm gekluisterd. Centraal staat Delle Weel, de gepassioneerde en heetgebakerde chef-kok, die in haar strak gesteven koksbuis haar restaurant Dellecieus bestiert. De kijkers smullen van haar gepeperde beledigingen aan het adres van haar keukenbrigade. Haar medewerkers zijn niet altijd opgezet met haar uithalen, maar zien er toch vooral een bewijs in van haar liefde voor het restaurant. Haar man Selwyn is de maître van Dellecieus. Tussen de twee echtelieden zit er bij het begin van het zesde seizoen een serieus haar in de boter.
 
Drie andere vrouwen hebben hun hart verpand aan deze Delle Weel, die buiten de tv-serie niet eens bestaat: de hoofdscenariste van de reeks, de chef-kok die model heeft gestaan voor Delle Weel en de actrice die haar vertolkt. Alle drie glijden ze samen met Delle Weel richting afgrond. De hoofdstukken in de roman zijn afwisselend aan een van deze vier vrouwen gewijd.
 
Met Delle Weel gaat het bergaf vanwege Selwyns uitweg om de financieel penibele situatie van hun restaurant te verbeteren. De twee zijn daardoor in een complex kluwen van zakelijke en amoureuze ontwikkelingen beland. Deze situatie dreigt uit te monden in een plotwending, die indruist tegen Delle Weels integriteit. Sommige acteurs en makers vinden daarom dat die bocht neigt naar een karaktermoord en hopen die te verijdelen. Immers, het zesde seizoen is nog niet helemaal ingeblikt.
 
Samen met Delle Weel gaat Wina Driessen de dieperik in. Zij is de actrice die al jarenlang samenvalt met de hartstochtelijke chef-kok. Grote onzekerheid maakt zich plots van haar meester tijdens de opnames van het nieuwe seizoen. Daardoor verliest ze ook de voeling met haar echte zelf. Dit wordt nog verder in de hand gewerkt door de fanatieke fans van de reeks, die zich haar almaar agressiever toe-eigenen.
 
Ook de hoofdscenariste, Kis E. Burgers, raakt in vrije val. Zij heeft het gevoel dat ze zich in het script klem gereden heeft onder invloed van problemen met haar man, tevens de regisseur van De witte brigade. In plaats van uit te praten wat hen in de weg zit, spelen ze met de verhaallijnen en maken de reeks tot een soort verkapte biecht over hoe het misgaat in hun relatie.
 
Tot slot gaat Fyne Ven aan het wankelen. Zij is de voormalige chef-kok op wie het personage Delle Weel geïnspireerd is. Met terugwerkende kracht raakt zij verslingerd aan De witte brigade. Ze verwarmt haar hart zelfs aan een van de internetfora waarop fans van de reeks de klok rond hun mening spuien over het wel en wee van Delle Weel & co. Het forum bereikt een kookpunt, wanneer geruchten over de nakende karaktermoord op Delle Weel er beginnen rond te gonzen. Zelfs de nuchtere Fyne dreigt zich van dan af helemaal in dit schaduwwereldje te verliezen.
 
De tv-reeks, de fictie met andere woorden, gaat met de levens van de betrokken acteurs en makers aan de haal. Tot welke verwikkelingen dit leidt in hun eigen bestaan, is het onderwerp van de roman. De roman lijkt dus een feitelijke laag toe te voegen, maar die feitelijkheid is natuurlijk ook louter verzinsel. Anjet Daanje voert bovendien aan dat de zogenaamde realiteit een subjectieve constructie is, want ieder duidt de werkelijkheid op zijn eigen manier. Zo vlakt ze de grens tussen verzinsel en waarheid uit en creëert ze vakkundig een web waarin je samen met de personages verstrikt raakt. Want wie of wat is echt en wat is gespeeld of verzonnen?
 
Anjet Daanje spelt de psychologie achter de meerlagige relatieperikelen en achter de fancultuur vrij expliciet uit. Door het vertragende register van de psychologische roman te combineren met de flitsende soapwereld, hanteert ze daarenboven twee botsende snelheden. Toch valt het vindingrijke Delle Weel vooral op door het originele kader waarbinnen ambitieuze personages geloven dat fictie de specie is die hun levens bijeenhoudt. Langs deze omweg proberen ze over verstikte dromen heen te komen en beseffen ze met vallen en opstaan dat wat in de liefde verloren gegaan is, zich niet zomaar laat herstellen.
 
Anjet Daanje: Delle Weel, Pluim, Amsterdam 2022. 540 p. ISBN: 9789493256880. Distributie De Wolken

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 9, NOVEMBER 2022

De blauwe schuit

Shūgorō Yamamoto

Het lied van ooievaar en dromedaris

Anjet Daanje

Ogentroost

A.H.J. Dautzenberg

Voor wie de tijd verstrijkt

Miriam Van hee

Weerspiegeld in een waterglas

Annette Portegies

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 9, NOVEMBER 2022

Achter de bomen stond een leeuw

Daan Remmerts de Vries

De Pinguïnsint en andere dierenklazen

Edward van de Vendel, Saskia Halfmouw (ill.)

Het levende hoofd

Els Pelgrom, Sylvia Weve (ill.)

Ik ben hier!

Joke van Leeuwen

Wolvenweer

Simon van der Geest, Karst-Janneke Rogaar (ill.)

naar overzicht


ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri