4+ - Illustrator en kunstenaar Mark Janssen kwam in 2016 met een
erg geestig boek dat zowel qua tekst als tekeningen helemaal van hemzelf was: Niets
gebeurd. Een jongen en een meisje praten een beetje over hun dag, niks
bijzonders eigenlijk. Op de prenten zie je twee piepkleine kinderen staan,
zitten of liggen of een handstand maken op en tussen reusachtige beren,
leeuwen, of op de bek van een krokodil. We zijn nu een stuk of tien eigen
prentenboeken verder, met onder andere het even geestige Dino’s bestaan niet
(2017)(met prachtige uitklappagina’s) en Stop! Monsters! (2019). Er zat één
zwartwit-geïllustreerd prentenboek bij sinds 2016, dat ging (dan ook) over dood
en rouwen (Altijd
dichtbij, 2020).
In 2018, tekstloos, net als het nieuwe boek, verscheen het
oogstrelende Eiland. Het leverde
hem veel internationale erkenning op, het ging de hele wereld over. Mede door
de productie voor de internationale markt kan Lemniscaat deze prachtig
uitgevoerde prentenboeken blijven uitgeven.
Maar hij bleef ook ‘gewoon’ werk leveren bij teksten van
andere auteurs, sinds 2016 zijn er weer zo’n 40 titels toegevoegd aan zijn al
zeer omvangrijke oeuvre. Onder andere voor de populaire reeksen Voetbalgoden
en Het Ministerie van Oplossingen. En ook schreef hij teksten bij
illustraties van Suzanne Diederen, zijn vrouw, die eveneens illustrator is.
Het verhaal van Thuis begint meteen op de
schutbladen. Een meisje en haar huisdiertje lopen in een erg mooi, rood
oplichtend landschap. Dan dendert er op de volgende dubbelpagina iets op de aarde.
Het meisje verwelkomt het wezen dat uit een gehavend voertuig klimt hartelijk
en toont hem vervolgens haar prachtige, ongerepte leefgebied. Dat dat niet westers
is, wordt duidelijk. Je ziet het aan de kleurrijke en exotische flora en fauna
en aan de mensen van de stam van het meisje. Mannen en vrouwen dragen kleurige verentooien,
en de mannen worden getoond met hun wapens: speren en een pijl en boog.
Zuid-Aziatisch of Afrikaans dus. Het oogt allemaal fijn en harmonisch. Het
ruimtewezen geniet, maar verdwijnt toch plotseling. Waarom?
Een deel van dit, dus tekstloze,
prentenboek in groot formaat wordt voor de zekerheid toch maar even samengevat
op het achterplat. Tot aan het moment dat de waaromvraag gesteld kan worden. De
twee hoofdpersonages blijken zelfs een naam te hebben. Ava, haar huisbeestje
heet Wolfie. En Moon, een volgens dit achterplat per ongeluk arriverend
ruimtewezen dat door Ava met open armen ontvangen wordt. Een beetje vreemd doet
dit wel aan. Is het ook nodig? Gelukkig wordt de afloop niet voorgezegd, maar wel
helder genoeg in beeld gebracht, waarbij de kleine lezer/kijker nog een beetje
op moet letten. Ook om daarmee een verdieping te krijgen van de titel van het
boek.
De enige
andere tekst in het boek, een soort motto, staat tegenover de titelpagina: ‘Hoe
gelukkig ben je / als je kunt zeggen: / ‘Ik ben thuis.’ Was dit nodig? Ook niet
echt, eerder te sturend. Maar verder is het genieten geblazen. De zoals
gebruikelijk bij Janssen zeer gloedvolle en kleurrijke dubbelpagina’s, zo te
zien in gemengde techniek, zijn fijn in balans. Je herkent de illustrator aan
de manier waarop hij een kind neerzet in het landschap: klein, te midden van
heel grote, maar niet agressieve dieren. Hij toont graag exotische vogels met
enorme snavels. Op de pagina met de vissen is het één grote kleurendwarreling, het
is eventjes leuk zoeken naar waar Ava en Moon zich bevinden. Bijzonder is de
dubbelpagina waarop Moon vertrekt. Eigenlijk is het gewoon een zooitje, maar
alle roodtinten (Ava ook in een rood jurkje, geplaatst tegen een rode boom)
zorgen er wel voor dat de ruimtecapsule stevig detoneert. De wijze waarop
Janssen Ava neerzet in de onmetelijke ruimte als Moon vertrokken is, is sterk:
niet sentimenteel, ze speurt op een zo hoog mogelijke plek enigszins verbaasd
de ruimte af. En het ruimtewezen is precies kinderlijk genoeg weergegeven om de
jongste lezers te plezieren.
Het verhaal wordt serieus, bijna verstild verteld, alleen
op de pagina waarop Moon neerknalt, zitten een paar geintjes. Kennelijk wilde
Janssen de lezer niet te veel wegvoeren van wat hij graag wil tonen: de
ongelofelijke pracht van de aarde, je thuisplek. Al is dat dan wel een heel
specifiek plekje ongerepte aarde, of een droomaarde.
Mark Janssen: Thuis, Lemniscaat, Rotterdam 2023, 28 p.: ill. ISBN 9789047715955
deze pagina printen of opslaan