Poëzie

BOEKEN NR. 7, MEI 2016

Peter Mangel Schots: Wij zijn er nog allemaal

door Dirk De Geest

Peter Mangel Schots is al geruime tijd als dichter actief, maar pas met Wij zijn er nog allemaal debuteert hij met een heuse bundel. De titel is alvast sprekend. Het gaat de dichter niet zozeer om zijn individuele ik, maar veeleer om het uitspreken van een collectiviteit. Mangel Schots is inderdaad sociaal bijzonder sterk bewogen, iets dat op vrijwel elke bladzijde van de bundel tot uitdrukking komt. Tegelijk is de titel ironisch geruststellend. Het lijkt er op alsof ‘er zijn’ het belangrijkste is – misschien wel het enige – dat over die ‘wij’ te melden valt.

Dat engagement spreekt uit vrijwel alle gedichten in de bundel. De dichter is sterk aanwezig als een ik, maar hij wil vooral getuigenis afleggen. Hij is een genadeloze observator, een analist en een verslaggever. De wereld rondom hem vormt daarbij zowel het vertrekpunt als het eindpunt van vrijwel elk vers. Het duidelijkst komt die kijk naar voren in de reeksen ‘Rachel’ en ‘Berlijn-Polen’. Rachel Corrie is een Amerikaanse activiste die, bij haar protest in Palestina, door een Israëlische bulldozer genadeloos werd aangereden. In een reeks aangrijpende fragmenten laat Mangel Schots ons kennis maken met een idealistische vrouw die passioneel houdt van muziek en schrijven, maar die gaandeweg in de stad Rafah geconfronteerd wordt met de machteloosheid en de niets ontziende machine van het militaire apparaat. Samen met de stad wordt ook Rachel intens veranderd, maar haar wil tot engagement wordt niet gebroken. De slotregels laten de dode vrouw versmelten met de aarde (haar lichaam drukt letterlijk een stempel op het land) en met de zweetdoek van Veronica, die het lijden van Christus trachtte te verminderen. De reeks ‘Berlijn-Polen’ laat zien hoe de geschiedenis van Wereldoorlog en de Holocaust als het ware blijvende sporen heeft nagelaten in onze cultuur. Overal waar de dichter komt, rijst uit het landschap dat verleden naar boven, via monumenten en gebouwen, maar ook via onze herinneringen en onze kennis; het dichterlijk ‘ik’ wordt daardoor letterlijk zelf ook geannuleerd.

Deze voorbeelden laten ook al zien hoe Mangel Schots dat engagement eerder existentieel opvat dan wel specifiek politiek. Het gaat hem niet om een of ander standpunt maar vooral om de analyse van mensen, en uiteindelijk misschien zelf van dé mens als zodanig. Het blijkt immers inherent aan mensen om zich af te schermen, om te handelen volgens een ‘wij-zij’-patroon. In de reeks ‘Ons huis’ bijvoorbeeld blijkt hoezeer de zoektocht naar bescherming en intimiteit als het ware vanzelf leidt tot een vorm van xenofobie. Het is de sterkte van Mangel Schots dat hij dat engagement weet op te roepen in sterke versregels en treffende beelden. Het vakmanschap van de dichter zorgt voor een beklemmende sfeer die de lezer bij de keel grijpt. Dat deze poëzie belangrijk is in deze tijd, mag duidelijk zijn. Dat dit debuut ook de kwaliteit van de meeste beginners overstijgt, staat eveneens vast.

Gent : Poëziecentrum 2016, 70 p. ISBN 9789056553166

deze pagina printen of opslaan

Nieuwe recensies

BOEKEN NR. 7, JULI 2019

De grote verkilling

Geert van Istendael

Kamers antikamers

Niña Weijers

Verlaten

Jane Harper

Verwondering

Aharon Appelfeld

Winterlaken

Micha Andriessen

naar overzicht

JEUGDBOEKEN NR. 7, JULI 2019

Adres onbekend

Susin Nielsen

Mag je haaien aaien?

Katrijn De wit, Inge Rylant (ill.), Laura Bergans (design)

Niet te stoppen

Angie Thomas

Ploef

Espen Dekko, Mari Kanstad Johnsen (ill.)

Zo slapen dieren

Jiří Dvořák, Marie Štumpfová (ill.)

naar overzicht


ontwerp: Ann Van der Kinderen   |   programmatie: dataweb   |   © MappaLibri